टी-२० विश्वकपको विराट उत्सवमा वानखेडेको दर्शकदीर्घाबाट

फेब्रुअरी ८, २०२६ को दिन मुम्बईको सेन्ट्रल स्टेशनदेखि मरीन लाइन्स हुँदै चर्चगेट स्टेशनसम्मका सडक र रेलहरू राताम्य देखिन्थे । अझै भनौं अरब सागरको किनार रङिएको थियो । ती रङभित्र आफ्नै अन्तर्मन घोलिएको थियो, सारा नेपालीहरूको भावना त्यहीँ छचल्किएको थियो । लाग्थ्यो महान् क्रिकेटर सचिन तेन्दुलकरको ‘क्रिकेट केवल खेल मात्र होइन, यो जीवनशैली हो’ भन्ने भनाइ त्यस दिन मुम्बई, वानखेडेमा सजीव भइरहेको थियो ।

मुम्बईमा नेपालको दुई तिहाई अर्थात दुई करोड जनसंख्या बसोबास गर्छन् । राष्ट्रिय झण्डाको गौरव झल्काउने निलो र रातो रङ मिसिएको नेपाली क्रिकेट टोलीको जर्सी र नेपाली राष्ट्रिय झण्डाले त्यस दिन भारतको आर्थिक राजधानी मुम्बई सजिएको थियो ।

एक नेपाली पर्यटकका लागि सपनाजस्तो लाग्ने त्यो दुर्लभ दृश्य वानखेडे स्टेडियम नजिक पुग्दा अझ रोमाञ्चक र बाक्लो बन्दै गयो । नेपाली समर्थकहरूको भीड, ‘नेपाल….नेपाल’ को गुञ्जायमान स्वरले वानखेडे नेपालमय बन्यो ।

त्यो दिन आइसीसी टी-२० विश्वकपमा नेपाल र इंग्ल्याण्डबीच खेल हुँदै थियो।

वैदेशिक रोजगारीक्रममा भारतमा रहेका नेपालीहरू खेल हेर्नका लागि पुणे, सुरत, गुजरात, केरला, बैंग्लोर तथा आसपासका क्षेत्रबाट वानखेडे पुगेका थिए । नियमित खर्च कटाएर यातायात र टिकटको जोहो गर्दै, रातभरि ट्रेन र बसमा यात्रा गरी अनिंदो अवस्थामा पुगेका ती युवा–युवतीहरूको अनुहार निन्याउरो थिएन । बरू उनीहरूमा एक खालको चमक, गर्वको अनुभूति र हर्षोल्लास थियो ।

संयोगले जुरेको अवसर

एक पारिवारिक विवाह समारोहमा सहभागी हुन फेब्रुअरी १ का दिन मुम्बई गएको थिएँ । एयरपोर्टसम्म पुर्‍याइदिन आएका सहकर्मी मित्र सानुभाइ तामाङले ‘नेपाल र इंग्ल्याण्डबीच ८ तारिखमा हुने खेल हेर्न नछुटाउनु होला है’ भन्दै विश्वकपको चस्का लगाइदिए । मुम्बईका पूर्वनिर्धारित कार्यक्रम र गोवासम्म पुग्ने योजना थियो । यसैबीच मुम्बई पुगेपछि टिकटबारे बुझ्दा  ३,५०० भा.रू  पर्ने र अब पाउन पनि मुस्किल पर्ने बुझियो ।

पूर्वनिर्धारित कार्यक्रम अनुसार गोवा पुगियो ।

१०० किलोमिटरभन्दा लामो तटरेखा(बिच) र दर्जनौँ समुद्री किनारहरू गोवामा छन् । समुद्रमा एउटा स्वतन्त्रताको अनुभूति हुन्छ । पृथ्वीमा एक भाग जमिन र दुई भाग पानी छ भनेर बाल्यकालमा पढेको कुरा समुद्रमा पुग्दा सम्झना हुन्छ । कुनै छुट्टै भावनाको किनारमा पुगेको अनुभव गरिन्छ ।

जतिपटक र जुनसुकै ठाउँको सागर पुगे पनि त्यो अनुभव छुटै हुन्छ– मानौँ एउटा निःशब्द डायरी । अमेरिका, बेलायत, थाइल्याण्ड, सिङ्गापुर, दुबई वा युरोपियन देशहरू हुन्, अथवा भारतकै रामेश्वरम वा कान्याकुमारी—जुनसुकै समुद्री किनारमा पुगे पनि पंक्तिकारसँग समान अनुभूतिको संस्मरण जोडिएको छ । पानीसँगको सामिप्यता नै अद्‍भूत लाग्छ– हाम्रै वेगनास, फेवा वा रारा ताल होस्, अथवा लण्डनको थिम्स नदी, पेरिसको सेन नदी या न्यूयोर्कको नियाग्रा फल्स ।

क्रुज डिनर र गोवाको ‘फ्याट फिस’ रेस्टुरेन्टका परिकारहरूले यात्रा झन् अविस्मरणीय बनाइदिन्छन् । काजु र काजुबाट बनेका फेनी लगाएका विशेष परिकार, साथै कर छुटमा पाइने सोमरसले यससका पारखीहरूलाई गोवाले थप आकर्षित गर्छ ।

फेब्रुअरी ८ मा गोवाबाट काका नवराज अधिकारी र म मुम्बईको फर्कँदै थियौँ ।

बिहान ११:३० बजे बोरीवली बसपार्कमा उत्रँदै गर्दा गुजरातका ज्वाइँ सागर गोहिलको फोन आयो । उनले भने

‘दादा, आप दोनों के नेपाल– इंग्ल्याण्ड क्रिकेट म्याच के टिकट रु ५०० में मिल रहे हैं । काट दूँ ? मैच ३:१५ बजे का है ।’

हामी उत्साहित हुँदै भन्यौँ– ‘जल्दी कन्फर्म करो यार, हम बोरीवली पहुँच गए हैं ।’

अब हाम्रो यात्रा मोडियो– ट्रेन स्टेशनतिर । हतार–हतार चर्चगेटको टिकट काटेर हामी हानियौँ वानखेडेतिर । मुम्बईको स्थानीय रेलमा करिब ८०–९० लाख यात्रुले दैनिक यात्रा गर्छन् । हामीलाई सुन्दा अप्पत्यारिलो जस्तो लाग्छ तर उनीहरू यो सञ्जाललाई शहरको जीवनरेखा जस्तै ठान्छन् ।

स्थानीय रेलको भीडभाड र हतारबीच पनि देखिने अनुशासन साँच्चै रोचक लाग्छ । तर आज हामीलाई सिट खोज्नु पनि छैन । रोमाञ्चककताको रुमानी उडानमा हामी ‘स्पिरिट अफ मुम्बई’ भन्ने भनाइको अनुभूति गर्दै वनखेडेको गेट नं. ६ मा पुग्यौ ।

हामीसँग ज्वाइँले पठाइदिएको टिकटको फोटो मात्र थियो । लामो लाइन छिचोलेर कर्मचारीसम्म पुग्दा उनले भने– फोटोले हुँदैन, एपमै गएर लाइभ कोड देखाउनुहोस् ।

त्यो भीडमा हाम्रो अनुनय चल्दैन । एप डाउनलोड गरेर मोबाइलमा देखाउन त्यस दिन हाम्रो डाटा लिमिट समेत सकिएको थियो । यसैबीच हटस्पटका लागि अनुनय गर्दै टिकट देखाउने जाँजो मिलाएपछि बल्ल भित्र पुगियो ।

जसोतसो १४ नं.को भर्‍याङबाट पुगियो एल ५६५ र ५६६ सिटमा । नेपालले तेस्रो पटक विश्वकप खेल्दै थियो । हाम्रो अगाडि रोहित पौडेलले नेतृत्व गरेको नेपाल र ह्यारी ब्रुकले नेतृत्व गरेको इङ्ल्याण्डको टिम तयारी अवस्थामा थियो ।

क्रिकेटमा ऐतिहासिक विरासत बोकेको इङ्ल्याण्ड टिमको सामना गर्न भर्खरै संघर्ष गर्दै गरेको नेपाल उभिएको थियो । त्यो क्षणको प्रत्यक्ष साक्षी बस्न पाउँदाको गर्भानुभूति कुनै शब्दमा वर्णन गर्न नसक्ने खालको थियो ।

३३ हजार दर्शक क्षमताको भरिभराउ वनखेडेमार्फत विश्वसामु नेपाली राष्ट्रिय गीत घन्कियो । लगातर गुञ्जिरहेको ‘नेपाल…नेपाल..’ को आवाज, कमेन्टेटरले नेपाली टिमको प्रशंसा गर्दै दिएको हौसला, नेपाली भण्डाले ढपक्कै ढाकेको प्याराफिट यी सबै देख्दा, सुन्दा मनभित्रको खुसीले सगरमाथा चुमिरहेको थियो ।

नेपालले टस हार्‍यो र फिल्डिङको निम्ता पायो । नेपालका बलरहरूले अनुभवी व्याटरसामु उच्च प्रर्दशन गरे । १८४–७ मा इङ्ल्याण्डले आफ्नो पारी सक्यो । १८५ रनको लक्ष्य पछ्याएको नेपाली टिमले ऐतिहासिक विश्वकपमा च्च प्रर्दशन गर्‍यो । दर्शकका रुपमा बल्ड आउट, छक्का र चौका वर्षाको मजा राम्रैसँग लिन पाइयो ।

७ बल मा १० रन चाहिने स्थितिमा नेपाल पुग्यो । वनखेडे मैदानमा नेपाल एैतिहासिक जित नजिक थियो । वनखेडेमा ‘यो मन त मेरो नेपाली हो…’ गीत घन्किन थाल्यो । ‘वी वान्ट नेपाल’ भन्ने नारा गुञ्जियो ।

खेल अगाडि बढ्दै जाँदा जितका लागि अन्तिम बलमा छक्का हान्नै पर्ने अवस्था बन्यो । अन्त्यसम्म खेल रोमान्चक बन्यो र नेपाल १८०–६ मा समेटियो ।

नेपालकै सामान्य खेल हेर्न पनि दुलर्भ हुने हामीले त्यो विश्वकपको ऐतिहासिक खेल हेर्न पाएका थियौँ । महान क्रिकेटर ब्रायन लाराले भनेका थिए, ‘म भावना व्यक्त गर्नका लागि खेल्छु न कि केवल जित, उत्साह र माया रेकर्ड भन्दा ठूलो हो ।’ यही भनाइ सम्झदैं उत्साहपूर्वक त्यो विराट उत्सवबाट फर्कियौं ।

पोर्तुगाली र बेलायती शासनका ऐतिहासिक धरोहर झल्काउने बसई र गोवाका किल्लाहरूको अवलोकन गर्दै हामीले आजको विकसित महानगर मुम्बईलाई नजिकबाट अनुभव गर्ने अवसर पायौँ । भ्रमणका क्रममा मरीन लाइन, वसई किल्ला, हाजी अली दरगाह, जुहु समुद्रकिनार, कालाम समुद्रकिनार, सिद्धिविनायक मन्दिर, महालक्ष्मी मन्दिर र चर्चगेट लगायतका चर्चित स्थलहरूको अवलोकन गरियो ।

बालाजी फिल्म तथा बलिउडमा समेत केही वर्ष काम गरेको अनुभव र विरासत बोकेका सहयात्री नवराज अधिकारीसँग झुपट बस्ती पुग्दा होस् वा मुम्बईका अन्य गल्लीहरूमा हाम्रा पाइला चाल्दा, उहाँमा देखिएको नोस्टाल्जियाले हाम्रो भ्रमणलाई अझ सार्थक बनाइरहेको थियो । मुम्बईलाई वैभव र संघर्षको शहरको रुपमा लिन सकिन्छ जहाँ ४० प्रतिशत मानिस अहिले पनि झुपट बस्तीमा बसोबास गर्दछन् ।

अन्त्यमा, मुम्बईको चञ्चलता सम्झँदा अमिता बच्चनले मुख्य अभिनय गरेको चलचित्र डनको चर्चित गीत ‘ए है मुम्बई नगरिया, तू देख बबुवा’ स्वतः मनमा गुञ्जिन्छ ।