१५ साउन, बाजुरा । बाजुराको स्वामिकार्तिक खापर गाउँपालिका–२, उदिउना निवासी २४ वर्षीया सौरी बुढाले ओडारमै छोरालाई जन्म दिएकी छन्।
शुक्रबार बिहान करिब ४ बजे सुत्केरी व्यथा लागेपछि परिवारका सदस्यले उनलाई फयालगाउँ आधारभूत स्वास्थ्य संस्थातर्फ लैजाँदै थिए । करिब एक घण्टाको पैदल यात्रापछि मतियान भन्ने स्थानमा पुगेका बेला व्यथाले च्यापेपछि उनलाई बाटो नजिकैको ओडारमा लगिएको थियो ।
सोही ओडारमा उनले दोस्रो सन्तानका रूपमा छोरालाई जन्म दिएको फयालगाउँ आधारभूत स्वास्थ्य संस्थामा कार्यरत अनमी नमुना खत्रीले जानकारी दिइन् ।
बाटोमै अवस्था जटिल बनेपछि उनका श्रीमान् हिरा बुढा स्वास्थ्य संस्थामा पुगेर अनमी खत्रीलाई खबर गरेका थिए । खबर पाएको करिब एक घण्टापछि अनमी खत्री र हिरा बुढा स्टेचर बोकेर घटनास्थल पुगेका थिए ।

अनमी खत्रीका अनुसार उनी पुग्दा शिशुको जन्म भइसकेको थियो, तर सालनाल निस्किएको थिएन । त्यसपछि उनले सालनालको व्यवस्थापनसहित आवश्यक सुत्केरी सेवा प्रदान गरिन् । ‘म पुग्नुभन्दा केही समयअघि बच्चाको जन्म भइसकेको रहेछ’ उनले भनिन्, ‘सालनाल निस्किएको थिएन । त्यसको व्यवस्थापन गरेर आमा र शिशु दुवैलाई सुरक्षित राख्न सफल भयौं ।’
हाल आमा र नवजात शिशु दुवैको स्वास्थ्य अवस्था सामान्य रहेको छ । अवस्था स्थिर भएपछि सुत्केरी आमालाई स्ट्रेचरमार्फत घर पुर्याइएको उनले बताइन् । घरमै पुगेर सलाइनसमेत चढाइदिएको र त्यसपछि फर्किएको खत्रीले जानकारी दिइन् ।
अनमी खत्रीका अनुसार सुत्केरी भएको स्थान स्वास्थ्य संस्था भन्दा घरबाट अलि नजिक थियो । फेरि स्वास्थ्य संस्था ल्याउन र त्यहाँबाट घर लैजान कठिन हुने भएकाले घरमै लगेर राखिएको हो । अहिले पनि आमा र बच्चा नियमित निगरानीमा रहेको उनले जानकारी दिइन् ।
केही दिनअघि मात्र सोही गाउँपालिका १ बस्ने रुढी बस्ने रुगिन्दा धामिले पनि स्वास्थ्यकर्मीको सहयोगमा बाटोमै बच्चा जन्माएकि थिइन् । त्यस्तै गौमुल गाउँपालिका–५, कोटमा पनि एक महिलाले बाटोमै शिशु जन्माएकी थिइन् ।
वर्षायाममा सडक र यातायातको कठिनाइका कारण यस्ता घटना बढ्ने गरेका छन् । दुर्गम भौगोलिक अवस्था, स्वास्थ्य संस्था टाढा हुनु तथा समयमै उपचार नपुग्ने समस्याका कारण बाजुरा जस्ता जिल्लामा अझै पनि धेरै महिलाले घर, बाटो वा जंगलमै सुत्केरी हुनुपर्ने बाध्यता रहेको छ ।
अनमी नमुना खत्री पालिकाको करार सेवामा कार्यरत स्वास्थ्यकर्मी हुन् । उनी आफूले स्वास्थ्य सेवालाई केवल जागिर नभई सेवाभावका रूपमा लिएको बताउँछिन् । उनी २०७१ सालदेखि स्वास्थ्य क्षेत्रमा कार्यरत छिन् र स्वास्थ्य संस्थामा २४ घण्टा सेवा दिँदै आएकी छन् ।

प्रतिक्रिया 4