मेरो महिनावारी हरियो : महिनावारीलाई सम्मानजनक बनाउन संवाद तथा कार्यशाला

२३ माघ, काठमाडौं । महिनावारी स्वास्थ्य, यसको सम्मान र वातावरणमैत्री अभ्यासबारे खुला तथा लज्जामुक्त संवाद गर्ने सामुदायिक कार्यक्रम मेरो महिनावारी हरियो कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । इको साथी नेपाल, अनटोल्ड पिरियड स्टोरिज र पिरियड का कुरा नामक संस्थाहरूको आयोजनामा शुक्रबार काठमाडौंमा कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो ।

२०२५ जनवरीमा मेरो महिनावारी हरियोको पहिलो संस्करण आयोजना गरिएको थियो । उक्त कार्यक्रममा १७० भन्दा बढी सहभागी थिए । जसमा इको-फ्रेन्डली पिरियड प्राक्टिसबारे महत्वपूर्ण छलफल भएको थियो ।

दोस्रो संस्करणले त्यसलाई थप विस्तार गर्दै नेपालमा दिगो महिनावारी स्वास्थ्य अभ्यासलाई बढावा दिने लक्ष्य राखेको छ ।

कार्यक्रममा सहभागीहरूले महिनावारी स्वास्थ्यका अधिवक्ता तथा स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूसँग खुला संवाद गरे । कविता वाचन, कला प्रदर्शन, कथा बाचन तथा स्ट्यान्डअप कमेडी जस्ता सेसनमार्फत सिर्जनात्मक तरिकाले आफ्ना अभिव्यक्तिहरू प्रस्तुत गरिएको थियो ।

यसबीचमा आफैं रियुजेबल स्यानिटरी प्याड बनाउने ह्यान्ड्स-अन वर्कशप पनि सञ्चालन गरिएको थियो । सहभागीहरूलाई प्लास्टिकयुक्त डिस्पोजेबल प्याडको सट्टा कपडाबाट बनेका प्याड तथा महिनावारी कपको प्रयोग गर्ने कुरामा जोड दिइएको थियो ।

लाइभ पोडकास्ट रेकर्डिङमा महिनावारीसम्बन्धी व्यक्तिगत अनुभव तथा समाजमा यसलाई हेर्ने दृष्टिकोणबारे छलफल भयो । विशेष गरी ग्रामीण क्षेत्रमा महिनावारीका कारण स्कूल छोड्ने समस्या सम्बोधन गर्ने ‘मानवता प्रोजेक्ट’को कथा सेयर गरियो ।

यो परियोजनाले नुवाकोट, सिन्धुपाल्चोक र जुम्ला लगायतका स्थानका स्कूलहरूमा दिगो शौचालय निर्माण तथा शिक्षा प्रदान गर्दै आएको छ, जसले किशोरीहरूलाई महिनावारीका बेला पनि नियमित स्कूल जान सहयोग पुर्‍याएको छ।

नेपालमा अझै पनि महिनावारीलाई लुकाउने र लजाउने विषयका रूपमा लिइने भएकाले यस्ता सामुदायिक कार्यक्रमहरूले ठूलो महत्व राख्छन् । यसले प्लास्टिक फोहोर घटाउने, महिनावारी स्वास्थ्यमा पहुँच बढाउने र लैंगिक समानताको पक्षमा योगदान पुर्‍याउँछ ।

नेपालमा अझै पनि महिनावारीलाई लुकाउने र लजाउने विषयका रूपमा लिइने भएकाले यस्ता सामुदायिक कार्यक्रमहरूले ठूलो महत्व राख्ने आयोजकले बताएका छन् ।

कार्यक्रममा सहभागीहरूले महिनावारीलाई सामान्य तथा सकारात्मक विषय बनाउनुपर्नेमा जोड दिए । केही सहभागीहरूले व्यक्तिगत अनुभव सेयर गरे । महिनावारीलाई लज्जाको विषय नबनाई खुलेर कुरा गर्दा धेरै बोझ हल्का हुने अनुभव उनीहरूले सुनाए ।