जन्म एक देशमा, खेल अर्को देशबाट : फुटबलमा बदलिँदो राष्ट्रिय पहिचान

२३ जेठ, काठमाडौं । आधुनिक फुटबलमा राष्ट्रिय टोली परिवर्तन गर्ने खेलाडीहरूको संख्या लगातार बढिरहेको छ । पारिवारिक सम्बन्ध, दोहोरो नागरिकता र विश्वकप खेल्ने अवसरका कारण धेरै खेलाडीले आफू जन्मिएको वा हुर्किएको देशभन्दा फरक राष्ट्रको प्रतिनिधित्व गर्न थालेका छन् ।

सन् २०२६ को फिफा विश्वकप यस दृष्टिले सबैभन्दा रोचक संस्करणमध्ये एक बन्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ । एक देशमा जन्मिने, अर्को देशमा फुटबल सिक्ने र तेस्रो देशको राष्ट्रिय टोलीबाट खेल्ने प्रवृत्ति आधुनिक फुटबलको नयाँ वास्तविकता बन्दै गएको छ ।

फिफाले पछिल्ला वर्षहरूमा राष्ट्रिय संघ परिवर्तनसम्बन्धी नियमलाई थप लचिलो बनाएपछि यस्तो प्रवृत्ति अझ तीव्र बनेको हो । अहिले उमेर समूहका आधिकारिक प्रतियोगिता खेलेका वा सीमित रूपमा सिनियर टोलीबाट खेलेका केही खेलाडीले निश्चित मापदण्ड पूरा गरेपछि राष्ट्रिय टोली परिवर्तन गर्न सक्ने व्यवस्था छ । यसले दोहोरो नागरिकता भएका खेलाडीका लागि नयाँ अवसर सिर्जना गरेको छ ।

युरोपमा विकास भएका खेलाडीबाट अन्य महादेशका टोलीले पनि लाभ उठाउन थालेका छन् । जर्मनीको युवा टोलीबाट खेलेका रानी खेदिराले पछि ट्युनिसियाको प्रतिनिधित्व गर्ने निर्णय गरेका थिए भने इंग्ल्यान्डको युवा टोलीसँग जोडिएका आरोन वान–बिसाकाले प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कंगोबाट खेल्न योग्य बनेका छन् ।

त्यस्तै, इंग्ल्यान्डसँग सम्बन्धित कालम हडसन–ओडोई र एडी एन्केटियाह लामो समयदेखि घानाबाट खेल्न सक्ने सम्भावनासँग जोडिएका छन्, यद्यपी उनीहरूले अहिलेसम्म औपचारिक रूपमा राष्ट्रिय टोली परिवर्तन गरेका छैनन् । यसले अफ्रिकी राष्ट्रहरूले दोहोरो योग्यताका खेलाडीमाथि बढ्दो चासो देखाइरहेको संकेत गर्छ ।

कन्काकाफ क्षेत्रमा पनि प्रतिभाका लागि प्रतिस्पर्धा तीव्र बन्दै गएको छ । अलेजान्द्रो जेन्डेजासले मेक्सिकोसँगको सम्बन्ध हुँदाहुँदै अमेरिकाको प्रतिनिधित्व गर्ने निर्णय गरेका थिए । त्यस्तै, मेक्सिकन-अमेरिकी खेलाडी ब्रान्डन भास्केजको फुटबल यात्रा पनि अमेरिका र मेक्सिको दुवैसँग जोडिएको छ ।

आधुनिक फुटबलमा राष्ट्रिय पहिचानको बदलिँदो स्वरूपलाई सबैभन्दा राम्रोसँग प्रतिनिधित्व गर्ने खेलाडीमध्ये मार्सेलो फ्लोरेस पनि एक हुन् । क्यानडामा जन्मिएका फ्लोरेसले केही समय इंग्ल्यान्डमा फुटबल विकास गरे भने आफ्ना पितामार्फत मेक्सिकोबाट खेल्न योग्य थिए ।

उनले मेक्सिकोको युवा तथा सिनियर टोलीबाट खेलेपछि फिफाबाट स्वीकृत एकपटकको संघ परिवर्तन प्रक्रियामार्फत पुनः आफ्नो जन्मभूमि क्यानडाको प्रतिनिधित्व गर्ने निर्णय गरेका थिए।

विश्लेषकहरूका अनुसार ४८ टोलीको विश्वकपले यो प्रवृत्तिलाई अझ तीव्र बनाउन सक्छ । पहिलेभन्दा बढी राष्ट्रले विश्वकपमा स्थान बनाउने अवसर पाएकाले धेरै विकल्प भएका खेलाडीले आफूलाई विश्वकपमा पुर्‍याउन सक्ने राष्ट्र रोज्न सक्ने सम्भावना बढेको छ ।

अफ्रिका, एसिया र कन्काकाफका धेरै राष्ट्रका लागि यस्ता खेलाडी अब अतिरिक्त विकल्प मात्र होइनन्, बरु दीर्घकालीन विश्वकप योजनाका महत्वपूर्ण हिस्सा बन्दै गएका छन् ।

यससँगै आधुनिक फुटबलमा राष्ट्रिय पहिचानको परम्परागत अवधारणा परिवर्तन हुँदै गएको छ । जन्म एक देशमा, हुर्काइ अर्को देशमा र प्रतिनिधित्व तेस्रो देशबाट गर्ने खेलाडीहरू अब विश्व फुटबलमा सामान्य दृश्य बन्दै गएका छन् ।