Comments Add Comment

साहित्य

List Grid
राजु अधिकारीको ‘आखिर रोज्ने के ?’ लोकार्पण

८ वैशाख, काठमाडौं । योग विज्ञान तथा जीवनशैली प्रशिक्षक डा. राजु अधिकारीको नयाँ कृति ‘आखिर रोज्ने के ?’ लोकार्पण गरिएको छ । कोभिड–१९ को बढ्दो दोस्रो लहरका कारण पुस्तक टेलिभिजन प्रसारणमार्फत लोकार्पण गरिएको हो । उद्यमी एवम् गैरआवासीय नेपाली संघका संस्थापक उपेन्द्र महतो र लेखकले मंगलबार संयुक्त रूपमा पुस्तक लोकार्पण गरे । टेलिभिजनमा पुस्तक लोकार्पणका […]

टेकनाथ दहालको उपन्यास ‘विवर्तन’ विमोचन

५ वैशाख, काठमाडौं । महाभारतको पात्र पृथा (कुन्ती) लाई मुख्य पात्र बनाएर लेखिएको टेकनाथ दहालको उपन्यास ‘विवर्तन’ विमोचन गरिएको छ । शनिबार सर्वनाम थिएटरमा आयोजित कार्यक्रममा कवि विष्णुविभु घिमिरे, समालोचक डा. लक्ष्मणप्रसाद गौतम, डा. ज्ञानु पाण्डे र लेखक दहालले उपन्यास विमोचन गरे । पुस्तकमाथि बोल्दै समालोचक डा. लक्ष्मणप्रसाद गौतमले महाभारत विशाल सागर भएकाले यसबाट जति […]

साहित्यको सामीप्यले पत्रकार

कहिलेकाहीं मन तरङ्गित हुन्छ । म पत्रकार नहुँदो हुँ त के बन्थें होला ? यो लेखन सीप कसरी आयो ? पत्रकार कसरी भएँ होला ? भल्चौरी हान्दै र लुकामारीमा रमाउँदै गर्दा माध्यमिक शिक्षा उत्तीर्ण गरेको पत्तै भएन । खै म बुद्धु हुँ कि, बुद्धिमान ! एसएलसीको तयारी त स्व. प्रकाश कोविदको ‘अर्को जन्म’ र ‘देवता’ […]

‘उठ तिलोत्तमा’ मा संस्कृति र यौनका विविध परिभाषा

संस्कृतिका अध्येता तथा साहित्यकार शशि थापा पण्डितद्वारा लिखित कथासंग्रह ‘उठ तिलोत्तमा’ भर्खरै बजारमा आएको छ । यसमा १५ वटा कथा संग्रहित छन् । कथाकारले आफ्ना कथामा हिन्दू मिथक र संस्कृतिका विविध मूल्यमान्यताका आधारमा नयाँ अवधारणा पस्केकी छन् । कथाका पात्रहरू भने आधुनिक समाजभित्रबाटै छानिएका छन् । कथाहरू पढ्दा लाग्छ– यसरी पनि त कथाहरू लेख्न सकिंदोरहेछ […]

महामारीबीच गतिशील बनेको साहित्य

३१ चैत, काठमाडौं । कोरोना महामारीले वर्ष २०७७ मा नेपालमा पनि शिक्षा, रोजगार, उद्योगलगायत अत्यावश्यक क्षेत्र ठप्प भए । आम मानिसको दैनिकीमा धक्का पुग्यो । कैयौं बेरोजगार बने । मजदूर, श्रमिकको बिचल्ली भयो । नयाँ रोजगार सिर्जना भएनन् । कोरोना महामारीबाट नेपाली साहित्य क्षेत्र पनि अछुतो रहेन । बढ्दो महामारीले गर्दा साहित्यिक कार्यक्रम, पुस्तक प्रकाशन […]

उत्तम शान्ति पुरस्कार सरिता अर्याललाई

३० चैत, काठमाडौं । २०७६ सालको ‘उत्तम शान्ति पुरस्कार’ सरिता अर्यालको ‘मेरो अपहरण’ कृतिलाई दिइने भएको छ । उत्तम कुँवर स्मारक पुरस्कार गुठीले २०४४ सालदेखि गैरआख्यान गद्य विधामा रचना गरिएका उत्कृष्ट नेपाली कृतिलाई उत्तमशान्ति पुरस्कारद्वारा सम्मानित गर्दै आएको छ । यसै क्रममा नियात्रा निबन्धका फाँटमा रागात्मक मानवीय अनुभूतिलाई चुस्त पत्रकारी शैलीमार्फत लेखिएको सरिता अर्यालको ‘मेरो […]

रोशन थापा ‘नीरव’ले ल्याए ‘कोष्ठकभित्रको हाँसो’

चैत २९ काठमाडौं, साहित्यकार रोशन थापा ‘नीरव’को कथासङ्ग्रह ‘कोष्ठकभित्रको हाँसो’ बजारमा आएको छ । नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानमा आयोजना भएको लोकार्पण समारोहमा डा. धुव्रचन्द्र गौतम,  महेश पौड्याल र अनुपमा रेग्मीले कथासङ्ग्रह विमोचन गरे । पुस्तकको समालोचना गर्ने क्रममा अनुपमा रेग्मीले समग्र कथासङ्ग्रहभित्र समकालीन चेतना र उत्तर आधुनिकतावादी कथाहरू भएको बताइन् । समालोचक महेश पौड्यालले कथासङ्ग्रहभित्रबाट केही […]

कथा संसार हेर्ने आँखीझ्याल मात्र होइन !

स्रष्टा र सृष्टिको कुरा भइसकेपछि ‘पारिस्थितिकीय’को कुरा आउँछ । मार्क्सको प्रसिद्ध कथन छ– इतिहास सृष्टि हो भने, व्यक्ति पात्र । तर व्यक्तिले आफूले खोजेकै परिस्थिति बनाउन सक्दैन । पारिस्थितिकीयका पनि धेरै बाध्यता हुन्छन् । जसबाहिर इतिहास निर्माणको काम सम्भव हुँदैन । त्यस अर्थमा ‘कालजयी’ भनिएका रचना पनि खासमा ‘समसामयिक’ नै हुन्छन् । कालजयी रचनाको अर्थ […]

दुःखले मार्नमात्रै खोज्छ तर मार्नैचाहिँ सक्दैन

म पृथाको खोजीमा हिँडेको थिएँ । पाण्डु पनि खोज्ने मेरो लक्ष्य थियो । मैले माद्रीलाई पनि खोजें । भाषा, संस्कृति र इतिहास पढ्दापढ्दै म आफैं देवव्रत भएछु । पृथा खोज्न हिँडेको म धर्म पनि बन्न पुगें । मेरो घरायसी परिवेश र ऋषिमन भएका पिताको उत्प्रेरणाले कृपाचार्य र जङ्गलमा तपस्या गर्ने वानप्रस्थी ऋषि सन्न्यासी बनायो मलाई […]

गणेशमान सिंहको जीवनमाथि लेखिएको पुस्तक सार्वजनिक हुँदै

२६ चैत, काठमाडौं । सर्वमान्य नेता गणेशमान सिंहको बारेमा उनकी छोरी डा. मीता सिंहद्वारा लिखित संस्मरणात्मक पुस्तक ‘गणेशमान सिंहको संस्मरण’ बजारमा आउने भएको छ । पुस्तकले नेपाली राजनीति र समाज रुपान्तरणमा गणेशमान सिंहको योगदान र संघर्षको बारेमा नयाँ पुस्तालाई समग्र जानकारी दिने डा. मीता सिंहले बताएकी छिन् । उनी भन्छिन्, ‘पुस्तकले प्रजातान्त्रिक समाजवादका लागि गणेशमानले […]

नेपाली आधुनिक संगीतको विकासक्रम बुझाउने किताब

‘यो पुस्तक मेरा व्यक्तिगत संस्मरणको संग्रह हो र यो कुनै ऐतिहासिक अभिलेख होइन’ लेखक तथा पत्रकार पिटर जे कार्थकले आफ्नो निबन्ध संग्रह ‘नेपाली संगीत स्रष्टा, दार्जिलिङ र काठमाडौं’ को आभार पृष्ठमै प्रष्ट्याएका छन् । कार्थकले केही वर्षअघि अंग्रेजी भाषामा लेखिएको पुस्तकको यो नेपाली संस्करण हो । पुस्तकमा कार्थकले सन् १९९७ देखि सन् २०१७ बीचमा विभिन्न […]

पत्रकार कार्कीको पुस्तक सनैया सार्वजनिक

१६ चैत, काठमाडौं । पत्रकार होम कार्कीको पुस्तक ‘सनैया’ सार्वजनिक भएको छ । एक दशकदेखि वैदेशिक रोजगारीका बहुआयामिक पाटाको रिपोर्टिङ गरेका उनले खाडी क्षेत्रमा कार्यरत ५४० जना नेपाली कामदारसँग कुराकानी र अन्तर्वार्ताको आधारमा पुस्तक लेखेका हुन् । ‘जुन दिन म अप्ठ्यारोमा परेका कामदारहरुलाई भेटेर फर्कन्थें, त्यो रात मेरो निद्रा भाग्थ्यो । फिटिक्कै निदाउन सक्दिनथें । […]

नेपाल-ओमान साहित्य र प्रकृति

१५ चैत, काठमाडौँ । ओमानस्थित नेपाली राजदूतावासले शनिबार साहित्य र प्रकृतिसम्बन्धी एक वेबनारको आयोजना गरेको छ । काठमाडौँको सेरोफेरोका महत्वपूर्ण र मनमोहक पर्यटकीय गन्तव्यका बारेमा जानकारी दिने अभिप्रायले आफ्नो नेपाल भ्रमणको अनुभव समेटेर अरबी भाषामा नियात्रा लेखी नेपाली पर्यटन र साहित्यिक क्षेत्रमा पुर्‍याएको योगदानस्वरूप ओमानी नागरिक स्व मोहम्मद अल हार्थीलाई मरणोपरान्त सम्मान गर्ने उद्देश्यले सो […]

ग्रेटा राणा : नेपाली मनकी अंग्रेजीभाषी स्रष्टा

‘मेरो उमेर र अनुभवका आधारमा आत्मसंस्मरण लेख्नुपर्ने हो । तर यहाँ धेरैको चित्त दुख्छ भनेर मैले आफ्नो जीवनलाई आख्यानीकरण गरें ।’ सातौं उपन्यास ‘घोस्ट्स इन दी ब्याम्बो’ सार्वजनिक गरिरहँदा ग्रेटा राणा यस्तै भन्दै थिइन् । हुन पनि उनी उमेरले ७८ वर्ष पुगिन् । एक वर्षदेखि मस्तिष्कमा पानी जमेको समस्याका कारण उनी त्यति धेरै स्वस्थ छैनन् […]

सांकृतिक ग्राममा लेखक-पत्रकारको संगम

१ चैत, काठमाडौं । गैंडाकोट नगरपालिकाको हर्कपुरमा रहेको उन्नति कल्चरल भिलेज (सांस्कृतिक ग्राम) मा पहिलोपटक साहित्य उत्सव सम्पन्न भएको छ । चौधरी फाउन्डेसनले सञ्चालनमा सांस्कृतिक ग्राममा प्रकाशन गृह फाइनप्रिन्टले आयोजना गरेको दुईदिने ‘फाइनप्रिन्ट फिभर’ भएको थियो । शुक्रबार सुरु भएको फिभरको दोस्रो दिन शनिबार नेता गगन थापा, रवीन्द्र मिश्रदेखि अभिनेत्री मनीषा कोइरालासम्मले बहसमा आ-आफ्ना धारणा […]

नवलपुरको हर्कपुरमा फाइनप्रिन्ट फिभर हुँदै

२० फागुन, काठमाडौं । कोरोना भाइरस महामारीका कारण बढेको लेखक र पाठकबीचको दूरी घटाउन भन्दै प्रकाशक फाइन प्रिन्टले अन्तर्क्रियात्मक कार्यक्रम फाइन प्रिन्ट फिभरको आयोजना गरेको छ । नवलपुरको गैंडाकोट नगरपालिकाको हर्कपुरमा चौधरी फाउन्डेसनले सञ्चालनमा ल्याएको उन्नति कल्चरल भिलेजमा फागुन २८ देखि २९ सम्म फाइनप्रिन्ट फिभर आयोजना गरेको हो । फाइनप्रिन्टबाट २०७७ सालमा प्रकाशित कृतिका प्रायः […]

कृतार्थशमशेरको ‘दी स्याडोज इन सिलिअन’ सार्वजनिक

१९ फागुन, काठमाडौं । कृतार्थशमशेर जबराको पहिलो उपन्यास ‘दी स्याडोज इन सिलिअन’ मंगलबार सार्वजनिक भएको छ । नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका उपकूलपति डा. जगमान गुरुङ, डा. कमलराज सिंह राठौर, समीक्षक दीपेन्द्र अधिकारी र सगुना शाहले अंग्रेजी भाषामा लेखिएको उक्त उपन्यास सार्वजनिक गरे । उपकूलपति गुरुङले काव्यसाधनाले मात्र व्यक्तिको यश र इज्जत–प्रतिष्ठा बढाउने भएकाले त्यसमा लाग्न सबैलाई […]

‘शमी साहित्य साधना सम्मान’ वैद्यलाई   

१३ फागुन, काठमाडौँ । यस वर्षको ‘शमी साहित्य साधना सम्मान’ मार्क्सवादी सौन्दर्यचिन्तक मोहन वैद्य ‘किरण’लाई दिइने भएको छ । प्रतिष्ठानले विसं. २०६७ देखि अग्रज र ओझेलमा परेका साधकलाई वार्षिकरुपमा दिँदै आएको रु एक लाख एक हजार १११ राशीको सो सम्मान यस वर्ष कम्युनिष्ट आन्दोलनमा पनि सक्रिय नेता तथा लेखक वैद्यलाई प्रदान गर्ने भएको हो । […]

तुलसी दिवसको जीवनको त्यो रातो फूल !

२ फागुन, काठमाडौं । कुरा वि.सं २०१९ सालको हो, जतिबेला तुलसी दिवस २३ वर्षका लक्का जवान थिए । स्नातक तहमा पढ्दै गरेको उनी कविका रूपमा चिनिन थालेका थिए भने लोकगीत, लोकनाचप्रति रुचि थियो । त्यहीबेला काठमाडौंमा देशव्यापी लोकगीत, लोकनाच प्रतियोगिता हुने भयो । तुलसी दिवस पनि विभिन्न जातजाति, भाषाभाषीका कलाकारसहित ७० जनाको पूर्वाञ्चल टोलीको नेता […]

जसराज किराती : कविता र जिन्दगी उस्तै

१ फागुन, काठमाडौं । उमेरले जसराज किराती ७७ कटे । तर, उनको ठाँट बेग्लै छ । अहिले पनि ढिँडो, च्याँख्ला, मोही र कोदोको रक्सी खान पाए खुसी हुन्छन् । तर, काठमाडौं जोरपाटीमा यी खानेकुरा त्यति सजिलै कहाँ पाउनु ? सहरप्रति जसराजको मोहभङ्ग दिनदिन बढ्दैछ । उसो त जसराज सहर बस्न थालेको जम्मा दुई वर्ष मात्र […]

किताब जात्रा : ‘प्रेम साहित्य’ सम्मान कवि जसराजलाई

काठमाडौं । किताब यात्रा फाउन्डेसनको आयोजनामा माघ १७ गते शनिबारदेखि जारी ‘नबिल किताब जात्रा’ शुक्रबार सकिएको छ । अन्तिम दिन ‘प्रेम साहित्य सम्मान’, ‘किताब जात्रा बेस्ट सेलर अवार्ड’को घोषणाका साथ ‘किताब जात्रा’ सम्पन्न भएको फाउन्डेसनका अध्यक्ष ऋषिराम अधिकारीले जानकारी दिए । अन्तिम दिन ‘प्रेम साहित्य सम्मान’ वरिष्ठ कवि जसराज किराँतीलाई प्रदान गरिएको छ । उक्त […]