Comments Add Comment

कविता

List Grid
नेत्र एटमका ‘उपासना कविता’

कवि तथा समालोचक नेत्र एटमको कवितासङ्ग्रह ‘प्रिय मौनता’ सार्वजनिक भएको छ । तीन दशकदेखि नेपाली साहित्यमा क्रियाशील रहेका एटमको यो पहिलो कवितासङ्ग्रह हो । सङ्ग्रहको कविताहरूलाई कविले ‘उपसना कविता’ उपनाम दिएका छन् । प्रेमलाई केन्द्रमा राखेर लेखिएको यस सङ्ग्रहमा प्रणयको प्यासन, प्रमुदित प्रकृति,अभीप्साको उद्बोदन, उपसानाको आलोक खण्ड छन् । जसमा ६० वटा कविता सङ्ग्रहित रहेका […]

कविता ‘नारी’

[मन्दाक्रान्ता छन्द ] नारी आमा मकन ममता प्यार दिन्छिन् अपार हाँसो भर्छिन् हरपल खुसी दिव्य नारी मुहार । छर्छिन् आभा झलमल उनै घामकी हुन् चिनारी आमा देऊ चरणतलमा झुक्छु तिम्रै पुजारी ।।१। नारी छोरी मगमग फुली दिव्य छर्छिन् सुवास सीता गौरी सुमन सरिता नाम प्यारो छ खास । हावा पानी कहर नभनी थेग्न सक्ने छहारी […]

चुल्ठो : क्रोधी कविताको संगालो

भनिन्छ, मान्छेका ज्ञानका पाँच इन्द्रियहरू हुन्छन्- आँखा, नाक,कान, जिब्रो र छाला । यी पाँचै इन्द्रियहरूले कवितालाई आत्मसात् गर्न सकिन्छ । प्रत्येक कविताको आफ्नै काया हुन्छ, जुन कायालाई आँखाले देख्न सकिन्छ । प्रत्येक कविताको आफ्नै गन्ध हुन्छ, जुन गन्धलाई नाकले सुँघ्न सकिन्छ । प्रत्येक कविताको आफ्नै ध्वनि हुन्छ, जुन ध्वनिलाई कानले सुन्न सकिन्छ । प्रत्येक कविताको […]

विदेशी माटोका नेपाली कविता

नेपाली कवितामा शिल्पकारझैं निपुण कविको नाम हो, रमेश क्षितिज । जस्तो उनको कविता अलग्गै छ, उनको जीवनको छुट्टै परिचय पनि छ । पेशा वा परिवार जसलाई अहिले कोट्याउनु आवश्यक लागेन । तर पनि उनै कविको कवित्वमा पाएका फरक शैली, शिल्प र भाव लेख्ने कोसिस गरेको छु । समयको विविध कालखण्डमा कवि क्षितिज आफ्नो भुगोलभन्दा पर, […]

तुलसी दिवसको जीवनको त्यो रातो फूल !

२ फागुन, काठमाडौं । कुरा वि.सं २०१९ सालको हो, जतिबेला तुलसी दिवस २३ वर्षका लक्का जवान थिए । स्नातक तहमा पढ्दै गरेको उनी कविका रूपमा चिनिन थालेका थिए भने लोकगीत, लोकनाचप्रति रुचि थियो । त्यहीबेला काठमाडौंमा देशव्यापी लोकगीत, लोकनाच प्रतियोगिता हुने भयो । तुलसी दिवस पनि विभिन्न जातजाति, भाषाभाषीका कलाकारसहित ७० जनाको पूर्वाञ्चल टोलीको नेता […]

राष्ट्रिय कविता महोत्सवमा भैरवी प्रथम

२९ मंसिर, काठमाडौं । राष्ट्रिय कविता महोत्सव २०७७ मा कवि भैरवी भूगोल प्रथम भएकी छिन् । सोमबार दिउँसो नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानको सभाहलमा भएको वाचनपछि महोत्सवका विजेता कवि घोषणा गरिएको हो । दोस्रो स्थानमा कवि प्रज्वल अधिकारी भए भने तृतीयमा रेजीना अपागाई, देवकी अभिलाषी र गणेशप्रसाद खतिवडा‌ भए । निर्णायक मण्डलमा कविहरू स्नेह सायमी र प्रभा […]

‘कविले साग बेच्नु हुँदैन र ?’

८ मंसिर, काठमाडौं । कवि असीम सागर लगनखेलमा सागसब्जी (तरकारी) व्यापार गर्छन् । उनी श्रमलाई जीवनको मूल सौन्दर्य मान्छन् । उनको पहिलो कवितासंग्रह ‘क’ प्रकाशित छ, जसमा ५५ वटा कविता समेटिएका छन् । असीम भुँइमान्छेका कविता लेख्नेमात्र होइन, आफू पनि सोही परिवेशमा बाँचिरहेका छन् । कविका रुपमा चर्चित भए पनि उनी तरकारी बेच्न अप्ठ्यारो मान्दैनन् […]

प्रदीप मेन्याङबोका दुई मुन्धुमी कविता

१. येगङसिङसम्म नहराई सातो नबिराई बाटो बोकेर सिलाम साक्मा सिद्धिको डाँडामा पुगेको खुशियालीमा तिमी नाच्यौ- लेकाली बेतको नाम्लोले बाँधेको कलश बिसाएर म नाचें- जीवन फूलको भारी तङ्सिङ बिसाएर अरुअरु तन्नेरीहरु पनि नाचे बैँस छर्दै अरुअरु तरुनीहरु पनि नाचे सुवास छर्दैै नहराई सातो नबिराई बाटो बोकेर सिलाम साक्मा सिद्धिको डाडामा ……………… गाँस्दै जाऔं अघिको मुन्धुमसित केलाउदै […]

कविता : वर्षादका थोपा

कहाँ लेख्न सक्नु र यो धर्तीको बयान

एकदुई जन्मले आँक्नै असम्भव छ

यहाँका बान्की र बनावट

नारद हो र

कविता : माटोको आवाज

उनीहरू- मेरो सिङ्गै छाला काढेर छाता बनाउन खोज्दैछन् जम्मै मासु ताछेर चिलहरूलाई खुवाउन खोज्दैछन् यी सक्कली हातखुट्टा पनि फक्लक्क फुकालेर सट्टामा आफ्नै अनुहार चिथोर्ने एकजोर हात दिन खोज्दैछन् र भीर खोज्दै हिँड्ने एकजोर खुट्टा दिन खोज्दैछन् उनीहरू- मेरै आलो रगतले लेख्न चाहन्छन् शान्तिको नयाँ परिभाषा मेरै आँखा निकालेर बनाउन चाहन्छन् शक्तिशाली ‘सूक्ष्मदर्शक यन्त्र’ गमला बनाएर […]

कविता : बागी सपना

तोडिएपछि महाविष्फोटले महाशून्यता सृष्टि भएको हुनुपर्छ भयानक आवाज चढ्दै आवाज माथि-माथिसम्म ओर्लंदै आवाज तल-तलसम्म बितेको हुनुपर्छ निकै लामो समय-शृङ्खला ठोक्किँदा-ठोक्किँदै आरोह-अवरोहमा जन्मिएको हुनुपर्छ अचानक पहिलोपल्ट सङ्गीतको मूच्र्छना सा.रे.ग.म.प.ध.नि.सा सा.नि.ध.प.म.ग.रे.सा लामो कालखण्डको एकालापपछि सङ्गीतको निरन्तर सम्मोहनले पोखिएको हुनुपर्छ शून्यताको आदिम-आँशु र, फैलिएको हुनुपर्छ पानी-पानीको तातो साम्राज्य उब्जिएको हुनुपर्छ त्यही पानीमा असङ्ख्य जीवाणु र, त्यहीँबाट सुरु भएको […]

कविता : फेरि एकचोटि

यातनाका अजस्र पहाडहरू नाघ्न सक्छ्यौ तिमी तिमीलाई अरू यातना दिन मन छ- फेरि एकचोटि चाहूँ त – अहिल्यै हत्या गर्न सक्छु म तिम्रो छुरी रोप्न सक्छु तिमीलाई आगो या तेजाबले नुहाइदिन सक्छु फकाउँदै लगेर कुनै भीरको टाकुराबाट हुत्याइदिन सक्छु डोहोर्‍याउँदै लगेर गुडिरहेको गाडि अघिल्तिर धकेल्दिन सक्छु तर, कसोकसो हत्यारा यी हातबाट तिमीलाई बचाउन मन छ- […]

कविता : फिर्ता

फिर्ता गर्नुछ सबै–सबै जसरी फोक्सोले फिर्ता गर्छ श्वास वायुमण्डलमा मुटुले फिर्ता पठाउँछ रगत धमनीहरूलाई हृदयले फिर्ता लिन्छ/दिन्छ मायाको उच्छवास फिर्ता गर्नु भनेको बाँच्नु पो हुँदो रहेछ मलाई पनि फिर्ता गर्नुछ सबै–सबै र बाँच्नुछ चैनको जुनि फिर्ता गर्नुछ विवाहको प्रस्तावसहितको प्रियसीको प्रेमपत्र फिर्ता गर्नुछ परिवार, समाज र राज्यको बन्धन सुखसयलका नाममा प्राप्त सबै–सबै भ्रमका जालो प्रविधिले […]

कविता : देवकोटाको घर

सरकारले खरिद गरेको छ देवकोटाको घर महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको पुरानो घर बिक्री भएतापनि त्यसमा सामेल छैन उनको विपुल काव्य उनी भारतीय कविहरू प्रसाद, निराला र पन्तसमान एकमुष्ट प्रतिभावान कवि रहेको घोषणा गरेका थिए कुनै बखत भारतका प्रसिद्ध महापण्डित राहुल सांसकृत्यायनले यस्ता महा–साहित्यकार थिए हाम्रा महाकवि देवकोटा महाकवि देवकोटाको घरलाई एउटा म्युजियमसरह बनाएर सरकारको बलियो पहलमा […]

कविता : ईश्वरवल्लभकी आमाले आत्महत्या गरेको देशलाई तपाईं चिन्नुहुन्छ ?

युद्ध जितेर फर्किएको भीम मल्ललाई काटेर उनकी युवा रानीलाई घिसार्दै बागमतीको चितामा पुर्‍याउने हातहरू जन्माउने देश ! विष खुवाएर रानीको छोरालाई मारेको दोष थुपारेर आत्महत्या गर्न बाध्य पारिएका भीमसेन थापाको देश ! पराजित, सार्वभौम नागरिकको नाक–कान काट्ने देश ! बृहत् नेपालको लागि लड्ने बहादुर शाहलाई अपमानित गर्ने देश ! स्वतन्त्र प्रेस चाहिन्छ भनी वकालत गर्ने […]

कवि सुवासको ‘सपनाका अवयव’ सार्वजनिक

६ कात्तिक, काठमाडौं । सुवास खनालको नयाँ कविताकृति ‘सपनाका अवयव’ बुधबार सार्वजानिक भएको छ । सर्जक सञ्जाल मकवानपुरको आयोजनामा भर्चुअल रुपमा भएको उक्त कार्यक्रममा भिडियोमार्फत खनालका बुवाआमा गोकर्ण खनाल र सुशीला खनालले संयुक्त रुपमा संग्रह सार्वजानिक गरे । कवि तथा रासस अध्यक्ष श्यामलको प्रमुख आतिथ्यतामा भएको उक्त कार्यक्रम सञ्जालका अध्यक्ष निमेष निखिलको सभाध्यक्षतामा भएको थियो […]

मानसिक स्वास्थ्य सचेतना कवितामा सन्तोष पौडेल प्रथम

२७ असोज, काठमाडौं ।  विश्व मानसिक स्वास्थ्य दिवस (अक्टोबर १०) का अवसरमा क्रिस्टल काउन्सिलिङ साइकोथेरापी ट्रेनिङ सेन्टरले आयोजना गरेको कविता प्रतियोगितामा सन्तोष पौडेल प्रथम भएका छन् । यस्तै सामाजिक सञ्जालबाट प्राप्त लाइक, सेयरको संख्याका आधारमा महान् त्यागी प्रथम भएका छन् । संस्थाले मानसिक स्वास्थ्यको प्रवर्द्धनमा सहयोग गर्ने गरी लेखिएका कविताको खुल्ला प्रतियोगिता आयोजना गरेको थियो […]

एक शब्दचित्र जीवनको

यी प्रत्येक रातहरू यी प्रत्येक दिनहरू जीवनका पानाहरू पल्टाइरहेछु एकएक गरेर । पाठकजस्तो समय पुस्तकजस्तो जिन्दगी अनि पुस्तकका परिघटनाजस्तै जीवनका आरोह–अवरोहहरू । खहरे त रहेछ यो यात्रा लहर त रहेछ यो गन्तव्य नत्र किन बगरमात्रै बाँकी रहन्थ्यो र झरी थामिएपछि ? एउटा अलिखित र अप्राप्य अस्तित्व त्यो उन्मत्त जलप्रवाह कुन महासागरमा पुगेर सामाधिस्त भयो होला […]

माधव घिमिरेको ‘ऋतम्भरा’ अधुरो

८ असोज, काठमाडौं । राष्ट्रकवि माधवप्रसाद घिमिरेको देहावसान भएको एक महिना बितिसकेको छ । भदौ २ गते उनको भौतिक शरीरले सदाका लागि विश्राम लिएको थियो । अन्तिम समयसम्म पनि साहित्य सिर्जनामा समर्पित घिमिरेको अन्तिम समयको इच्छा थियो आफ्नो अन्तिम कृतिका रुपमा ‘ऋतम्भरा’ लाई पूर्णता दिने । साहित्य अनुरागीहरुलाई चासो छ, राष्ट्रकविको यो इच्छा पूरा भयो […]

अस्तित्वको दाहसंस्कार

यो शहरले बत्तीहरू झुन्ड्याउँछ ठाउँठाउँमा र सँगसँगै झुण्ड्याउँछ आशाहरू –संवेदनाहरू –अनुभूतिहरू झुन्ड्याउँदा झुन्ड्याउँदै चोकको कुनै एक कुनामा झुण्ड्याउँछ पोर्नस्टारको पोस्टर र त्यहाँ झुन्ड्याउँछ पुरुषवादी नजर कतै फुलहरू फुलाउँछ नजरको लागि कतै बगरहरू सजाउँछ सजाउनका लागि कतै मनहरू धमिल्याउँछ सत्ताका लागि कतै भावनाको कुण्डमा विचारको बली दिन्छ र मनाउँछ विजयोत्सव कतै मुस्कानहरूको पसल थापेजस्तो –खुसी थापेर […]

कविता : आँशु

आँशुमा रमाउनेहरूको लागि आँशु छैन भने के दिन सकिन्छ ? सबै आँशु रित्याउँदा पनि तृप्त हुन नसक्ने प्रवृत्तिलाई जगैदेखि उखालिदिने सहयोगी पाखुरा भइदिए सायद आँशु रमाउँथ्यो होला रू तर, खै ती हातहरू पनि पक्षघात भएजस्तो आभास भएको छ ती कतै निस्क्रिय अवस्थामा रहेका हुन सक्छन् ती कतै सुसुप्त अवस्थामा हुन सक्छन् त्यसैले अहिले यहाँ नयाँ […]