रगतमा भएको रक्तचिल्लो (ब्लड लिपिडहरू) जस्तैः संयुक्त कोलेस्टेरोल, काइलोमाइक्रोन, एलडीएल कोलेस्टेरोल, भिएलडिएल कोलेस्टेरोल, एचडीएल कोलेस्टेरोल र ट्राइग्लिसराइडको रक्तस्तर सामान्य भन्दा ज्यादा वा कम भएको अवश्थालाई चिकित्सकीय भाषामा रक्तचिल्लोको गडबडी...
योग विज्ञानको विशाल आकाशमा सूर्य नमस्कार एउटा यस्तो अद्भूत साधना हो, जसमा थोरै समय लगाएर धेरै लाभ प्राप्त गर्न सकिन्छ । १२ भिन्न-भिन्न आसनलाई समन्वय गरेर प्रवाहमा गरिने यो...
निन्द्रा जीवनको आधारभूत आवश्यकता हो । जीवन धान्नका लागि पोषिलो खाना, शुद्ध पानी र ताजा हावाको जस्तै मिठो, गहिरो र पर्याप्त निन्द्रा पनि अत्यन्तै जरुरी छ । गर्भावस्थामा रहेको...
काठमाडौंको एक प्रतिष्ठित कर्पोरेट हाउसमा काम गर्ने ३८ वर्षीय मनोज न्यौपाने, सो कम्पनीका कार्यकारी प्रमुख हुन् । स्कुल काल देखि तीष्ण दिमागका उनी पढाइमा अब्बल थिए । उनी अत्यन्तै...
मधुमेह, चिनी रोग, सुगर, मधुमुत्र, इक्षुमेहः, क्षारमेहः, औदकमेहः, पिप्पलीमेहः र डायबिटिज जस्ता अनेकौं नामले परिचित यो रोगको मुख्य लक्षण रगतमा ग्लुकोजको मात्रा बढ्नु हो । यो रोग खानामा रहेको...
सर्पलाई आम जनमानसले मृत्युको प्रतीक मानिरहेका हुन्छन् । यसैले होला सर्प देख्नेबित्तिकै मान्छे असाध्यै आत्तिन्छ र त्यसलाई मार्न खोजिहाल्छ । कि, आफ्नो क्षेत्रबाट टाढा लखेट्न खोज्छ । लखेट्ने स्थिति...
मधुमेह एउटा दीर्घकालीन ग्लुकोज चयापचयसँग सम्बन्धित रोग हो । यसलाई चार प्रकारमा वर्गीकृत गरिएको छ । १. टायप १ मधुमेह : यसलाई इन्सुलिन आश्रित मधुमेह भनिन्छ । बाल्यवस्थामा सुरु...
नसा च्यापिने धेरैले भोगिरहेको समस्या हो । यो रोग लागेका व्यक्तिले धेरै कुरामा सावधानी अपनाउनुपर्ने हुन्छ । जीवनशैली परिमार्जन नै यो रोगको मुख्य उपचार भएकाले रोगको व्यवस्थापन र रोकथाम...
अस्वस्थकर खानपान, बदलिंदो जीवनशैलीका कारण पछिल्लो समय मिर्गौला रोगी पनि बढिरहेका छन् । मिर्गौलालाई कसरी स्वस्थ राख्ने भन्ने अहिले धेरैलाई चिन्ताको विषय बनेको छ । यी १६ कुराको पालना...
आयुर्वेद एक प्राचिन चिकित्साशास्त्र हो । आयुर्वेदले भन्छ-मान्छेको स्वास्थ्य शरीर, मन र आत्माको सन्तुलनमा निर्भर गर्छ । साथै तीन दोष (वात, पित्त र कफ)को असन्तुनले शरीर रोगी हुन्छ ।...
आयुर्वेद अनुसार स्वस्थ जीवनको त्रय उपस्तम्भ मानिन्छ, निद्रा, आहार र ब्रम्हाचर्यलाई । यौन अनुशासन ब्रम्हाचर्य भन्नुको अर्थ यो होइन कि, जसले विवाह गर्दैन । जसले सन्तान जन्माउँदैन । ब्रम्हाचर्य...
हाम्रो नियमित खाजा जस्तै भएको छ- चाउचाउ र बिस्कुट । भोक टारिहाल्नुपर्यो ? चाउचाउ उमालेर खाइदिन्छौं । बिहान चियासँग के खाने ? बिस्कुट खोज्न थाल्छौं । बालबच्चालाई खुसी बनाउनुपर्यो...
अत्यन्त कम र असन्तुलित पौष्टिक तत्व भएका उच्च क्यालोरीयुक्त, प्याक गरेर राखिएका, प्रशोधित एवं परिस्कृत, उच्च मात्रामा नुन चिनी र चिल्लो हालिएका र व्यापारिक प्रयोजनका लागि अखाद्य वस्तु नै...
हिन्दू धर्ममा गाईलाई आमा मानिएको छ । संसारको सबैभन्दा प्राचीन धर्मले एउटा सामान्य पशुलाई आमाको स्थान दिनु र यसको मल एवं मूत्रलाई परमपवित्र मान्नु सामान्य नभएर विशेष रहस्यको विषय...
कम्प्युटर, ल्यापटप, मोवाईल, जस्ता विद्युतिय उपकरणहरूलाई एकमुष्ठ रुपम ईलेक्ट्रोनिक्स ग्याजेट्स भनिन्छ । यी उपकरणको प्रयोग गर्न थालेपछि हाम्रो जीवनशैली बदलिएको छ । जीवनका हरेक पाटामा यी यन्त्र एवं उपकरणहरूको...
स्वास्थ्यका लागि गुणकारी र पोषक मानिएका दुई वा दुईभन्दा धेरै खानेकुराहरू पनि एकैपटक खाँदा एउटा खाद्य पदार्थको गुण धर्म अर्कोसँग नमिल्दा त्यसले स्वास्थ्यलाई हानि पु¥याउन सक्छ । यी खानेकुरालाई...
१) भोजन गर्ने एउटा निश्चित समय निर्धारण गरौं र सोहि समयमा नै नियमित रुपमा खाना खाने बानी बसालौँ । २) खाना मस्त भोक लागेपछि मात्र खाने गरौं । भोक...
कोरोनाको जोखिम यथावत छ । विज्ञहरुले जाडो महिनामा यसको प्रकोप थप बढ्ने संकेत गरिसकेका छन् । गर्मीको तुलनामा जाडोमा संक्रामक रोग फैलने भय उति धेरै हुन्न । तर, जाडोको...
भिटामीन ‘डी’ चिल्लोमा घुल्ने स्टेरोइडल (कोलेस्टेरोलबाट बनेको) भिटामिन हो । यो भिटामिन प्राकृतिक रुपमा धेरै कमखानेकुराहरुमामात्रपाईन्छ । क्यालसियम र फस्फोरस जस्ता महत्वपूर्ण खनिजतत्वहरुको उपपाचनका लागि आवश्यक यो भिटामिनको अभाव...
वैश्विक महामारीको रुपमा देखापरेको कोरोना भाइरस विरुद्ध औषधि एवं खोप बनाउने काममा संसारभरका प्रयोगशालामा अनेकन अनुसन्धान भइरहेका छन् । यद्यपि अहिलेसम्म त्यसबाट भरपर्दो नतिजा प्राप्त भएको छैन । अर्कोतर्फ...
थाइराइड एक प्रकारको अन्तश्रावी हार्मोन हो । यस हार्माेनको उत्पादन थाइराइड ग्रन्थीले गर्छ । थाइराइड ग्रन्थी हाम्रो घाँटीको अग्र एवं तल्लो भागमा रहेको रूद्रघण्टीभन्दा केही तल रहेको हुन्छ ।...
चिकित्सा विज्ञानमा भएका धेरै अनुसन्धानहरूले भुँडी लाग्ने समस्यालाई अनेकौं रोगहरूको कारक तत्वको रूपमा दर्शाएका छन् । हुन पनि यो भुँडीलाग्नाको कारणले मुटु तथा रक्तनलीका रोग, अल्जाइमर रोग, मेटाबोलिक सिन्ड्रोम,...
उच्च रक्तचाप व्यवस्थापनका लागि सिफारिस गरिएको खानपान व्यवस्थालाई चिकित्सा विज्ञानमा दास (डिटरी एप्रोचेज टु स्टप हाइपरटेन्सन) खानपान विधि भनिन्छ । यो खानपान विधिलाई उच्च रक्तचापको रोकथाम र उपचारका एवं...
चीनको वुहान प्रान्तको राजधानी वुहानबाट फैलिएको कोरोना भाइरसले विश्वव्यापी महामारीको रुप लिइसकेको छ । सन् २०१९ मा पत्ता लगाएको यो भाइरसलाई उत्पत्ति भएको वर्षको हिसाबमा ११ फेब्रुअरी २०२० मा...
कोरोना भाइरस विरुद्धको खोप वा निश्चित उपचार विधी अहिलेसम्म फेला पारिएको छैन । त्यसैले कोरोना संक्रमितहरुलाई चिकित्सकको निगरानीमा राखेर सुरक्षात्मक विधी अपनाइने गरेको छ । यसक्रममा कतिपयको मृत्यु भएको...
मिर्गौलामा उत्पन्न हुने विविध समस्यामध्ये पत्थरी पनि एउटा हो । अव्यवस्थित जीवनशैली र खानपानका कारण मिर्गौलामा पत्थरी हुने गर्छ । त्यसैले सही खानपानले पनि यस्तो पत्थरीबाट बच्न सकिन्छ ।...
सागसब्जी किनमेल गर्न होस् वा कुनै सामान बोक्न, हरेकले अहिले प्लाष्टिकको व्याग झुन्ड्याएकै हुन्छ । प्लाष्टिक सजिलो साधन हो, सामान बोक्नका लागि । तर, यसको व्यवस्थापन सही ढंगले भएको...
भोक लागेको बेला नखाने, आवश्यक भन्दा ज्यादा खाने, गरिष्ठ भोजन, मसिनो मिठो, तारे भुटेको, पचाउन कठिन,जंकफूड, बट्टाबन्द र संरक्षित खाद्यान्न खाइरहनेहरुलाई पाचन सम्बन्धी समस्या हुन्छ । यहि समस्याले पछि...
मधुमेहको दीर्घकालिन समस्या झेलिरहेकाहरुले मधुमेहमाथि निगरानी गरिरहनु पर्ने हुन्छ । मधुमेहको औषधि सेवन गरिरहेका, ईन्सुलिन लिइरहेका र मधुमेहको कारणले स्वास्थ्यमा जटिलता उत्पन्न भइसकेकाहरुले नियमित रुपमा आफ्नो ब्लड शुगरको लेवल...
युरिक एसिड पनि चिसो मौसममा प्रकोपित रोग हो । यसर्थ वाताबरणमा चिसो बढेसगै ठूलठूला अस्पताल देखि डाक्टर, वैद्य, हाकिम धामी-झाँक्री र जान्ने सुन्नेहरु सँग यो रोगको गुनासो लिएर आउने...
जाडोले केहि रोग वा समस्या पनि लिएर आउँछ । जस्तो कि, मुख बाङ्गो हुने समस्या । यस्ता समस्या धेरैले झेलिरहेका छन् । अनुहारको एकापट्टकिो भाग बाङ्गिने रोगलाई अनुहारको पक्षघात...
पत्यार नलाग्न सक्छ, तर घुर्ने समस्याले दम्पतीबीच फाटो समेत ल्याउने गरेका छन् । केही घटना यस्ता छन्, घुरेकै कारण दम्पतीको सम्बन्ध बिच्छेद भएको । घुर्ने समस्या सामान्य लाग्छ ।...
हामी चाहन्छौं, रोगको शिकार हुन नपरोस् । उमेरमै बुढो हुन नपरोस् । कमजोर, शक्तिहिन र थकित हुन नपरोस् । सधै जवान, स्वस्थ्य, निरोगी, तन्दुरुस्त, फूर्तिलो, हँसिलो, रसिलो हुन पाइयोस्...
मौसम परिवर्तन, वातवारणिय प्रदूषण, गलत आहार विहार, प्रतिरक्षा प्रणालीको क्षय, असन्तुलित भोजन, मानसिक तनाव, व्यायम र विश्रामलाई प्रश्रय नदिने जीवनशैली, कामको आपाधापी आदिले शरीरमा दोष प्रकोपलाई वढाउँछ । यो...
अहिले धेरैको समस्या हो, नसा च्यापिने । यो आफैमा रोग होइन । यद्यपी यसले समस्या भने निम्त्याउँछ । ढाडको हड्डी, डिस्क, लिगामेन्ट, मांशपेशी तथा नसाको कमजोरीले उत्पन्न हुने यन्त्रिक...
हामीले दिनहुँ फलफूल तथा सब्जीसँगै विष पनि सेवन गरिरहेका हुन्छौ । किनभने अधिकांस फलफूल एवं सब्जीमा हानिकारक रसायन र कीटनाषक औषधी प्रयोग गरिएको हुन्छ । यसरी खानेकुरासँगै शरीरभित्र पुग्ने...
हर्षा, पाइल्स, बबासीर, हेमोरोईड्स, अर्ष तथा मूलब्यादी जस्ता नामबाट परिचित यो रोग अन्तर्गत मलद्वारा तथा मलाशयका भित्ताहरुमा स्थित रक्तनलीहरु विभिन्न कारणले सुन्निन गई देखापरेका श्रृङ्खलाबद्ध समस्याहरू पर्ने गर्छन् ।योग,...
डा. सानुभाइ खड्का एमडी जनरल प्राक्टिसनल
१ लेख
डा. संजीव जोशी इन्टर्नल मेडिसिन
२ लेख
पवन नेपाल योग थेरापिस्ट
२ लेख
बबिता अधिकारी पोषणविद्
६ लेख
करुणा कुँवर मनोविज्ञ
३१ लेख
डा. विवेक पौडेल रेसिडेन्ट इन्टरनल मेडिसिन
० लेख
प्रा.डा. मनोज कुमार शाह पेट तथा कलेजो रोग विशेषज्ञ
१ लेख
डा. सुवास फुयाल सिनियर न्युरोइन्टरभेन्सनल रेडियोलोजिस्ट
१ लेख
