Comments Add Comment

ब्लग

List Grid
कुप्रो होउन्जेल खिचिराख्ने पैसाको कुरा

सानो छँदा बाबाले घरमा आउने सबैलाई सुनाउनुहुन्थ्यो- ‘मैले जति गरें, जे गरें यसमै खुशी छु । अबको मेरो खुशी या सपना, जे भने पनि छोराछोरीलाई पढाएर ठूलो मान्छे बनाउनु हो ।’ म सोच्थें- ठूलो मान्छे भनेको चाहिं कस्तो होला है ? आज उमेरले ठूलो भएको छु कमसेकम बुवा-आमाको लागि । तर उहाँको खुशी र सपना […]

हामी विद्वान् कि बुद्धिजीवी ?

‘मलाई मेरा कामबाहेक अरू सबैको जानकारी छ !’ यो सोचले आजको समाज अत्यन्तै ग्रसित छ । यो सोच ममा मात्र छ कि अरूमा पनि ? विना अध्ययन र खोज नै कतै थोरै जान्नेहरूको अगाडि आफूलाई जान्ने ठान्छौं, कतै अरूको विचार, आदर्शको सम्मान गर्नुभन्दा पहिला उसको व्यक्तिगत जीवन नियाल्छौं । हो साँच्चै, मलाई मेरो काम बाहेक […]

‘आईसीयूमा संक्रमितको चीत्कारले मनलाई ज्यादै विचलित बनाउँछ’

१० साउन, काठमाडौं । दोस्रो लहरमा बढी संक्रामक देखिएको कोरोना भाइरसबाट धेरै नागरिकले अकालमै ज्यान गुमाउनु पर्‍यो । डेल्टा र डेल्टा प्लस भेरियन्टको संक्रमण बढ्दा देशभरका अस्पताल भरिभराउ भए । अस्पतालमा बेड पाएर अक्सिजन नपाउँदा पनि सयौंले ज्यान गुमाउन पर्यो । अस्पतालहरुमा स्वस्थकर्मीले स्वास्थ्य सामग्रीको अभाव झेल्दै संक्रमितको उपचार गर्नपर्यो । अरुको उपचार गर्दागर्दै धेरैजना […]

पिछडिएको संस्कारको पछिपछि नेपाली राजनीति

नेपालको राजनीतिमा संलग्न पात्रहरू कुण्ठाग्रस्त मानसिकतामा देखिन्छन् । यसको अभिव्यक्ति एकले अर्कोलाई गद्दार, धोकेबाज जस्ता तीता शब्दहरू प्रयोग गर्नु नै हो । पछिल्लो समय खासगरी एमालेमा यही र यस्तै अभिव्यक्तिको व्यापक अभ्यास भइरहेको छ । अन्य पार्टीको तुलनामा नेकपा एमाले संस्थागत लोकतन्त्रीकरणमा अगाडि रहेको चर्चा हुने गर्थ्यो तर, पछिल्ला अभ्यासले पार्टीले आफ्नो छवि धुमिल बनाइरहेको […]

यसरी जातको फेरो समातेर कहाँ पुगिएला ?

केही दिनअगाडि दुईवटा घटना घट्यो । गैरदलित केटीले दलित केटासँग भागी विवाह गरिन् । उनीहरूबीच लामो प्रेम सम्बन्ध थियो । आफ्नो प्रेम सम्बन्धलाई उनीहरूले भागेर पूर्णता दिए । केही दिनपछि ती युगल जोडी गाउँ फर्किए । गाउँमा जातीय पञ्चायत बस्यो । केटाहरूले यस्तै गर्दै जाने हो भने आफ्नो जातको छोरीचेलीसँग कसले विवाह गर्ने ? भनेर […]

बीपी र पुष्पलाल मेरो सपनामा

अहिले म जर्मनीको ह्यामबर्गस्थित युनिभर्सिटी क्लिनिकमा भर्ना भएको छु । अस्ति मात्र मेरो अपरेशन भएको हो । अहिले नै लेख्न सक्ने अवस्थामा नभएकाले अरुलाई नै टाइप गरिदिन अनुरोध गरें । किनभने आज राति दुखाइसँगै एक अनौठो सपना आयो । त्यो के भने म नेपाली कांग्रेसको विदेशस्थित संगठनको बीपी जयन्ती मनाइरहेको कार्यक्रममा सहभागी हुन पुगेको रहेछु […]

हरियो चुरा लगाएपछि पतिको दीर्घायु हुन्छ ?

हिन्दू धर्मको परम्परागत संस्कृति अनुसार चुरा, टीका, पोते नारीको सौन्दर्यको गहना मानिन्छ। ज्योतिषशास्त्र अनुसार, हरियो रङ बुध ग्रहको प्रतीक हो। हरियो रङ लगाउँदा बुध बलियो भएर सन्तान सुख प्राप्ति हुन्छ। अनि यस रङले बुद्धि र समृद्धि प्राप्ति हुन्छ भन्ने विश्वास छ। विवाहित महिलाका लागि रातो रङ खुशी र सौभाग्यको प्रतीक हो भन्ने गरिन्छ। अनि हरियो […]

सञ्जालदेखि सदनसम्म गाँजाको कुरा : अब के गर्ने ?

सन् १९७० को दशकमा अमेरिकी ३७औं राष्ट्रपति रिचार्ड निक्सनले रेमन्ड स्याफरको नेतृत्वमा गाँजाबारे अध्ययन गर्न एउटा कमिटी गठन गरेका थिए । उक्त कमिटीको काम गाँजालाई वैधानिकरण गर्ने कि नगर्ने ? भनेर विस्तृत रूपमा रिपोर्ट बुझाउनुपर्ने थियो । गाँजाको प्रयोगले मानिसको स्वास्थ्य साथसाथै समाजमा अन्य लागूऔषधहरू जस्तो असर नगर्ने भएकाले व्यक्तिगत प्रयोगका लागि भने रोक नलगाउने […]

देउवाको पुनरोदय

नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले फेरि एकपल्ट मुलुकको नेतृत्व सम्हाल्ने अवसर प्राप्त गर्नुभएको छ । मुलुकको अहिलेको जटिल राजनीतिक परिस्थितिमा देउवाको पुनरोदयले आम जनतामा नयाँ आशा पलाएको देखिन्छ । केपी ओली प्रवृत्तिबाट आजित भएका नेपाली जनताले देउवाको पदवहालीसँगै लोकतन्त्र बचेको विश्लेषण गर्न थालेका छन् । योसँगै जनतामा ओलीले सृजना गरेको भय र असुरक्षाको पनि अन्त्य […]

‘बिग्रिएकी केटी’सँग बिहे गर्न मन छ !

‘बिग्रिएकी केटी’ कस्ती हुन्छे हँ ? मलाई पनि खासै थाहा छैन । तर घरका बैठक कोठादेखि गाउँशहरका चोक चौतारीसम्म सुनिन्छ, बिग्रिएकी केटी असाध्यै बिग्रिएकी हुन्छे रे ! सुन्नमा आउँछ !धनाढ्य परिवारमा जन्मिएर पनि बिहानै उठेर किचन धाउने बिग्रिएकी केटी, आफ्ना लागि आफैं चिया बनाएर पत्रिका पढेर बस्छे रे ! खाना खाएर आफ्नो थाल आफैं माझ्छे […]

नेपालमा वैज्ञानिक जर्नल : गुणस्तर सुधारको मार्ग

नेल्सन मन्डेलाको भनाइ अनुसार विश्वलाई परिवर्तन गर्न सक्ने सबैभन्दा शक्तिशाली हतियार शिक्षा हो। शिक्षाले हाम्रो समग्र विकासमा सहयोग पुर्‍याउँदै आएको छ। यसले नयाँ सिद्धान्तहरु प्रतिपादन गर्नुको साथै समग्र सामाजिक र आर्थिक विकास गर्न सहयोग गर्दछ। शिक्षा लिने-दिने क्रममा अध्ययन-अनुसन्धान गर्ने परिपाटी परापूर्वकालदेखि हालसम्म चलिआएको हो। विविध किसिमका अध्ययन-अनुसन्धानमध्ये वैज्ञानिक अनुसन्धान एउटा यस्तो प्रक्रिया हो, जसले […]

ओली सरकार पतनका ५० कारण

दुई तिहाइ सांसदको समर्थनसहित शक्तिशाली प्रधानमन्त्रीका रूपमा उदाएका केपी शर्मा ओलीको सरकार अन्ततः अदालतको फैसलाबाट ढलेको छ । प्रतिनिधिसभा विघटनको सिफारिश दोस्रो पटक पनि बदर भएपछि डेढ वर्षदेखि निरन्तर धर्मराइरहेको ओली सरकारको यात्रा अब टुङ्गिएको छ । ‘समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली’ को नारा अघि सारेका ओलीले न आफैंले एकीकरण गरेको नेकपा पार्टीको दह्रो साथ पाउन […]

सरकारी गाडी व्यवस्थित गरौं

यदि तपाईं काठमाडौंवासी हुनुहुन्छ र घरबाहिर गइराख्नुपर्छ भने दिनदिनैको सवारी जामले अवश्य नै दिक्क हुनुहुन्छ । राजधानीवासी घण्टौं जाममा बस्नुपर्ने र बोलाएको ठाउँमा समयमै नपुग्ने बाध्यता नियमित जस्तै भइसकेको छ । सडकमा हुने सवारीको चाप र जामले व्यक्तिमा दिक्दारी र ‘इरिटेशन’ पैदा त गरेको छ नै राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा समेत नराम्रो असर परेको छ । यसले […]

विद्युतीय सवारी : भाषणमै सीमित भयो सरकार

सरकारले जेठ १५ गते अध्यादेशबाटै बजेट ल्यायो । आर्थिक वर्ष २०७८/७९ को बजेट भाषणमा ल्याएको महत्वपूर्ण निर्णयमध्ये एक हो- २०८८ सालभित्र सम्पूर्ण डिजल र पेट्रोलबाट चल्ने सार्वजनिक सवारी साधन विस्थापन गरी विद्युतबाट चल्ने सवारी साधन सञ्चालनमा ल्याउने । चाहे त्यो निजी होस् या सार्वजनिक सवारी साधन । चाहे त्यो सरकारी होस् या संस्थाको गाडी । […]

क्लब हाउसमा खुलेआम छाडा शब्दको प्रयोग !

फेसबुक, ट्वीटर, ह्वाटसअप, इन्स्टाग्राम र टिकटक हुँदै पछिल्लो समय नेपालमा सामाजिक सञ्जालको एप क्लब हाउस चर्चित बन्दै गएको छ । सूचनाप्रविधिको विकाससँगै सामाजिक सञ्जालहरूको संख्या बढ्नु स्वाभाविक हो । क्लब हाउसमा नेपाली उद्योगी-व्यवसायी, पत्रकार, बैंकर, राजनीतिज्ञ, कलाकार लगायत विभिन्न पेशाकर्मी जोडिएका छन् । केही हप्ता ट्रेन्डिङमा समेत पर्न सफल रहेको उक्त अडिओ प्लेट फर्म क्लब […]

तपाईंलाई राजनीतिले छाड्दैन

आजकल राजनीति एकदमै बदनाम शब्द बनेको छ । लाग्छ- यसको उच्चारण पनि अपवित्र हुन्छ । अहिलेका युवापिंढीहरूमा त नचाहँदा नचाहँदै पनि यो शब्द उच्चारण गर्नैपर्ने बाध्यता छ । ‘आइ हेट पोलिटिक्स’, ‘छि ! मलाई त राजनीति कत्ति नि मन पर्दैन’, ‘राजनीति गर्ने मान्छे त असाध्यै खराब हुन्छन्’, ‘नेताहरू त सबै नालायक र भ्रष्टाचारी नै त […]

भानु जन्मस्थल विकासका कुरा

प्रत्येक वर्ष असार २९ मा भानुभक्तसँगै उनको जन्मस्थलको पनि चर्चा हुन्छ । नेपाली भाषाका आदिकवि भानुभक्त आचार्यको जन्मस्थलको विकासबारे आशावादी योजनाभन्दा निराशावादी अवस्थाले बढी तादात्म्य देखाउँदै आएको कारण यस ठाउँको चर्चा हुने गरेको देखिन्छ । भानु जयन्तीका दिन हुने औपचारिक कार्यक्रममा सहभागी हुने इच्छाले कतिपय साहित्यानुरागी चुँदीरम्घा पुग्ने गर्छन् । त्यसपछि भने बाहिरबाट चुँदीरम्घा पुग्नेहरू […]

बालविवाह : कानूनमा निषेध, व्यवहारमा भयावह

विद्यालय जाने उमेरमा अर्थात् कानूनले तोकेभन्दा कमै उमेरमा गरिने विवाह बालविवाह हो । वर्तमान समयमा बालविवाहलाई संविधान र कानूनले पूर्णतः निषेध गरेको छ । विडम्बना कानून र संविधानले बालविवाहलाई कागजमा मात्रै निषेध गर्न सक्यो, व्यावहारिक पक्ष कमजोर हुँदा बालविवाहको अवस्था जहाँको तहीं छ । रोकथाम र जनचेतनामा सरकारी तथा गैरसरकारी निकाय प्रभावी देखिएका छैनन् । […]

असल मानिस बन्ने रे !

यो त असल मानिस बन्ने रे, हाहाहा ! वाई सो फन्नी ! यसरी गिज्याएको दिन अस्ति जस्तो लाग्छ । तर, आरोह–अवरोहका बाछिटाहरू झेल्दै साथीहरूको हाँसोको शिकार बनेको एक दशक नाघिसकेछ । विद्यालयका दिनहरू आज सम्झिंदा नोस्टालजिक भएर आउँछ । ती दिनहरू आज सम्झनामा निकै रसिला पनि लाग्छन् । तर यो आज लाग्छ त्यसबेला लाग्दैनथ्यो । […]

हनुमाननगरका मूर्तिहरू घर फर्किन्छन् !

इतिहासकार हरिकान्त लाल दासको अनुसन्धानमूलक पुस्तक ‘सप्तरीको राजनैतिक इतिहास तथा प्रमुख स्थलहरू’ अध्ययन गर्दा के बुझिन्छ भने जसरी सप्तरी जिल्लाको वर्तमान सदरमुकाम राजविराजको अस्तित्व विक्रम संवत् १९९५ अघि थिएन, त्यसैगरी वि.सं. १९२८ अघि पूर्व सदरमुकाम हनुमाननगरको पनि अस्तित्व थिएन । जसरी सप्तरी जिल्लाको सदरमुकाम हनुमाननगर कोशी कटानमा परेपछि सदरमुकामको नयाँ नगर बसाई राजविराज कायम गरियो, […]

बिहेको कुरा : सम्पत्तिको लोभले निम्त्याउने संकट

असार महीना चलिरहेछ । धेरै प्रेमिल जोडीहरू विवाहबन्धनमा बाँधिने क्रम जारी छ । विवाहलाई एउटा आदर्श बन्धन मानिन्छ तर पनि एउटा देखासिकी भनौं कि के केटीहरूले केटा खोज्दा हुनेखाने र धनसम्पत्ति भएकै खोज्ने चलन छ । मागी विवाह हो भने त केटाको घरजग्गा सबै तौलिएरै प्रस्ताव लैजाने गरिन्छ । कतै आफ्नी छोरी बिहे गरेर गएपछि […]