Comments Add Comment

ब्लग

List Grid
११ दिनमा परास्त गरेर पाएको नयाँ जीवन

कोरोना संक्रमित बिरामीहरूका समाचार पढ्दापढ्दै र संक्रमितको संख्या कति पुग्यो भनेर गन्दागन्दै त्यो संख्यामा म आफैं पनि थपिएँ । जनचेतना फैलाउँदा फैलाउँदै वैशाख ६ गते बिहान परिवारका एक जना सदस्य बिरामी भए । म उहाँको उपचारका क्रममा धनगढीको एक प्राइभेट अस्पतालको इमर्जेन्सी कक्षमा पुगेको थिएँ । उहाँको सामान्य उपचार भयो । ज्वरो उच्च भएमा अनि […]

कोरोना कहर : गैरजिम्मेवार राजनीतिक दल

मुलुकमा कोरोना प्रकोपको दोस्रो लहरसँगै नयाँ स्वरुपका बिरामीले फेरि एकपटक सिङ्गो मुलुक अस्तव्यस्त बनेको छ । मुलुकले कोरोनाको फेरि अर्को कहर व्यहोर्दैछ । नेपालमा पनि कोरोनाको संक्रमण दर तीव्र रूपमा फैलिरहेको छ । सरकारले निषेधाज्ञा जारी गरेतापनि संक्रमितको संख्या घट्नुको साटो दिनप्रतिदिन बढिरहेको छ । आफूलाई शक्तिशाली मान्ने देशहरू नाङ्गो आँखाले देख्न नसकिने भाइरससँग निरीह […]

मृत्युको मुखबाट फर्केपछि…

अनिर्णयको भुमरीमा जेलिएको मुलुकको पछिल्लो राजनीतिक घटनाक्रमको बारेमा तराईका जनतासँग साक्षात्कार गर्दै जनकपुरबाट नेपालगञ्जसम्मको यात्रा तय गरिरहँदा मुलुक फेरि कोभिडको त्रासमा फसिसकेको प्रत्यक्ष अनुभव गर्न पुगें । नयाँ वर्ष २०७८ को पूर्वसन्ध्यामा फरक प्रसङ्गमा निस्किएको म स्वयं पंक्तिकारको यात्रा एकाएक मृत्युको मुखतर्फ मोडिन पुग्यो । नेपालगञ्जको बसाइमा असह्य तरिकाले शरीर दुख्न शुरू भयो । लगातार […]

जीवन यात्रा कि जात्रा ?

‘शास्त्रमा लेख्न मात्रै छुट्या हो, जीवन जात्रा हो ।’ नेपाली फिल्म ‘जात्रै जात्रा’ को यो गीत चोटिलो लाग्छ । यसका रचनाकार अर्जुन भट्टराई र संगीतकार कालीप्रसाद बाँस्कोटा हुन् । विपिन कार्की लगायत कलाकारको अभिनयले फिल्मलाई पनि रमाइलै बनाएको छ । रामकृष्ण ढकालले गाएको अर्को गीत छ– यात्रा रहेछ जिन्दगी एक्लै म हिंडिदिन्छु… । खासमा जीवन […]

माडी हुँदै खाडीसम्म

नेपाल टेलिभिजनमा दिशानिर्देश कार्यक्रम चलिरहेको थियो । बाबाको हातमा रिमोट थियो । आफूलाई भने प्रिमियर गिलमा चेल्सी र आर्सनलको गेम हेर्नुथियो । कतिबेला निशानिर्देश सकिन्छ र हेर्न पाउँछु भनेर म पर्खिबसेको थिएँ । एक्कासी मेरो आँखा टीभीतिर पर्‍यो । अघि चैं कान मात्र टीभीतिर थियो । विजय कुमार भन्दै थिए– गोपाल योञ्जन भन्थेः बग्नु पर्छ […]

म नेपाल फर्केपछि…

१५ वर्षभन्दा बढी समय बेलायत बसाइपछि नेपालमै बस्ने र काम गर्ने निर्णय सहित गत मंसीर अन्तिम हप्ता म नेपाल फर्कें । नेपाल बसाइको करीब चार महीनापछि नेपाल बसाइको अनुभवबारे केही लेख्ने जमर्को गरेको छु । नेपालबाट विदेश गएर उतै घरजम र काम गर्नेहरूको मनमा नेपाल फर्कने विचार बारम्बार आउने भए पनि व्यावहारिक रूपमा नेपाल फर्कन […]

विश्व पुस्तक तथा प्रतिलिपि अधिकार दिवस : पुस्तकप्रेमीको पर्व

पठन संस्कृतिको विकास, लेखकहरूलाई प्रोत्साहन र रचनाकारको बौद्धिक सम्पत्तिको रक्षाका लागि भनेर युनेस्कोको पहलमा सन् १९९५ बाट अप्रिल २३ लाई ‘विश्व पुस्तक तथा प्रतिलिपि अधिकार दिवस’को रूपमा मनाउन थालियो । सन् २००० बाट युनेस्कोले यसमा थप सुधार गरेर प्रत्येक वर्ष एउटा राष्ट्रको शहरलाई विश्व पुस्तक राजधानीको रूपमा घोषणा गर्ने परिपाटीको थालनी गर्‍यो । फलस्वरुप, सन् […]

मभित्र देशको एक अंश

बिस्तरामा पल्टिनासाथ निदाइहाल्ने मान्छे देख्यो कि मलाई बडो इर्ष्या हुन्छ । म हरेक रात कर–बलले निदाउने प्रयत्न गर्छु । मनमा अनेकन् कुरा खेल्छन् । मस्तिष्कले कैयन् तर्क–वितर्क गर्छ । मन र मस्तिष्कको घम्साघम्सीमा मेरो निद्रा छेउ लागेर बस्छ । अझ आजकालको प्रविधिको प्रयोग, मोबाइल फोन र सामाजिक सञ्जालको लतले कहिलेकाहीं त रात छर्लङ्ग भएको पत्तै […]

नेपालको कानून र न्याय क्षेत्रमा सप्तरीको उपस्थिति

नेपालको कानूनी इतिहास धर्ममा आधारित पाइन्छ । यो हिन्दू विधिको नामले प्रचलित छ । यद्यपि, यो देश अहिले ‘कमन ल’ प्रणालीको अधीनमा रहेको मानिए पनि कानूनहरू हिन्दू धर्मग्रन्थ, संस्कृति, पारम्परिक कानूनी व्यवस्था तथा सामाजिक मान्यताबाट प्रभावित छन् । हिन्दू विधिको विकास इसापूर्व चार हजारदेखि एक हजारको बीचमा भएको मानिन्छ । हिन्दू विधिमा मिताक्षरा र दायभागजस्ता […]

अयोध्यापुरीको यात्रा र बाँदरमुढेको स्मरण

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भगवान् श्रीरामको जन्मभूमि नेपालको अयोध्यामै भएको तथ्य प्रस्तुत गर्दै अयोध्याधाम राममन्दिर  निर्माणका लागि त्यहाँका जनप्रतिनिधिसँग चासो व्यक्त गरेपछि माडी पछिल्लो समय सर्वाधिक चर्चामा छ । यही सन्दर्भसँग जोडिएको अयोध्यापुरी पुगेर त्यहाँको माटोसँग स्पर्श गर्ने र त्यस ठाउँका नागरिकको जनजीवन बुझ्ने उत्कट अभिलाषा मनमा पालुवा जसरी उम्रिरहेका थिएँ । तर, त्यहाँ पुग्ने संयोग […]

विपश्यना एक ध्यान विधि

तपाईंलाई धेरै चिन्ता, तनाव भयो भने मान्छेले के सुझाव दिन्छन् ? प्रायःले भन्ने गर्छन्– वर्तमानमा रहने कोशिश गर्नुस् वा ध्यानमा बस्नुस् । अब प्रश्न आउँछ कसरी वर्तमानमा रहने ? ध्यान र वर्तमानमा के सम्बन्ध छ ? यी प्रश्नको जवाफ विपश्यनाले दिन्छ । के हो त विपश्यना ? विपश्यनाको वास्तविक अर्थ हुन्छ– जुन वस्तु जस्तो छ […]

वायु प्रदूषण कोरोना महामारीभन्दा घातक

सन् २०१९ डिसेम्बरको अन्त्यतिर चीनको वुहानबाट महामारीका रूपमा शुरू भएको भनिएको कोरोनाभाइरसले आज पनि विश्वलाई उत्तिकै आक्रान्त बनाएको छ । कोरोनाका कारण १५ महीनाको अवधिमा २९ लाखभन्दा बढीले ज्यान गुमाएका छन् । महामारीको विपत्ति अझै कायमै छ । हामीमध्ये धेरैलाई थाहा नहुन सक्छ कि कोरोना भन्दा हानिकारक र विश्वलाई प्रभावित गरिरहेको अर्को ‘महामारी’ वायु प्रदूषण […]

काठमाडौंमै पानी जहाज चल्छ, चलाऔं

नेपालमा पानीजहाज सम्बन्धी कुरा सुन्‍नेबित्तिकै धेरैले प्रधानमन्त्रीको हावादारी गफको रूपमा लिने गर्छन् । अझै त्यसमा पनि काठमाडौंमा पानीजहाज चलाउने कुरा सुन्दा जो-कोहीलाई अनौठो लाग्नु स्वाभाविकै हो । प्राविधिक दृष्टिकोणले भने काठमाडौंमै पनि पानीजहाज चलाई मनग्य फाइदा लिन सम्भव देखिन्छ । साना खोला तथा सिंचाइका नहरहरूमा समेत पानीजहाज संचालन गरी आर्थिक फड्को मारेका देश विश्वमा धेरै […]

म नेपाल आउँदैछु

नर्थ होबर्टमा रहेको एक भट्टी ! भर्खरै सकिएको कामको थकानले हो या चिसो मौसमका कारण, म यहाँको एक लोकल भट्टीमा पहिलो गिलास बियरको चुस्की लिंदैथिएँ । कागले घैंटाको पिंधमा रहेको पानी पिउन बगरबाट ढुंगाहरू ल्याउँदै घैंटामा खसालेर प्यास बुझाउँदा जुन मज्जा लिएको थियो, त्यस्तै आनन्द लिइरहेको थिएँ । यत्तिकैमा मेरो मोबाइलमा घन्टी बज्यो । मैले […]

ब्लग – १६ वर्षको प्रवासी अनुभव

वैदेशिक रोजगारीको लागि युएई जानुभन्दा अगाडि शिक्षण, टुरगाइड र चियापत्तीको व्यापार गरेको थिएँ । तर, पारिवारिक आवश्यकता आकाशिंदै जाँदा ती काममा भविष्य देखिनँ । धैर्य र लगनशीलताको अभाव वा उमेरगत प्रभावले होला, जे काम गरे पनि दुई/चार वर्षपछि छाडिदिएँ । नयाँ नयाँ काम र व्यवसाय गर्ने अनि केही वर्षपछि छाड्ने आदत बस्यो । त्यो बेलासम्म […]

जापानलाई अत्याउने त्यो प्रलयकारी भूकम्प

मार्च ११ । जापानको धर्ती नराम्ररी हल्लियो । यो भू–कम्पन यति भयानक थियो कि, त्यसले २०७२ वैशाखमा नेपालमा गएको विनाशकारी भूकम्पलाई बिर्साउँथ्यो । भूकम्पपछि नेपालमा जसरी घरहरू ठडिए, नेपालीको स्वाभिमानको धरहरा ठडियो, जापानमा पनि नेपालीको इज्जत, पहिचान र प्रतिष्ठा ठडिएको दिनका रूपमा मलाई स्मरण भएर आउँछ । जापान, सूर्योदयको देश । भौगोलिक हिसाबमा देश सानो […]

भाषा समानताका कुरा

मेरो गाउँमा दुईवटा भाषा बोलिन्छन्- पहाडेहरूले बोल्ने नेपाली भाषा र थारुहरूले बोल्ने थारु भाषा । म थारु भाषा पुरै बुझ्छु तर त्यति राम्रो बोल्न सक्दिन । सानैदेखि थारु गाउँमा हुर्केकोले थारु भाषा मलाई आफ्नो मातृ भाषा नेपाली जत्तिकै प्यारो लाग्छ। थारु भाषासँग मेरो भावनात्मक सम्बन्ध छ। तर थारु भाषाको अहिलेको दयनीय स्थिति देख्दा मलाई पीडा […]

एमालेमा एकताको आधार गुटबन्दीको अन्त्य र सम्मानजनक ब्यवहार

सर्वोच्च अदालतको एउटै निणर्यले नेपालको राजनीतिक कोर्स बदलिएको छ । तत्कालिन नेकपा एमाले र माओवादी केन्द्रबीच गएको प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा निर्वाचनमा कार्यगत एकता भयो । त्यसलाई २०७५ जेठ ३ गते मदन–आश्रित स्मृति दिवसको अवसरमा पार्टी एकीकरणमार्फत निष्कर्षमा पुर्‍याएको थियो । तर एकीकरणको प्रक्रिया आधाआधीसमेत नपुग्दै परिस्थिति २०७५ जेठ ३ अगाडिको अवस्थामा पुगेको छ । अर्थात […]

कहिलेसम्म महिलाले एसिड प्रहार सहिराख्नु पर्ने ?

एसिड आक्रमण पीडित वीरगन्ज छपकैयाकी १५ वर्षीय मुस्कान खातुनले अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले दिने यस वर्षको इन्टरनेशनल वुमन अफ करेज अवार्ड जितेकी छिन्।अवार्ड पाउने उनी पहिलो नेपाली हुन्। यो अवार्ड पाउनेमध्ये खातुन संसारकै सबैभन्दा कम उमेरकी व्यक्ति पनि हुन् । यसअघि यो अवार्ड पाकिस्तानकी नोबेल पुरस्कार विजेता मलाला युसफजाईले पनि पाएकी थिइन्। केही समय अगाडि दीपिका […]

यारको पत्र विप्लवलाई

प्रिय यार विप्लव अभिवादन ! `यार´ भन्ने सम्बोधन अप्रिय त लागेको छैन नि ? मलाई विश्वास छ, तिमीलाई यो सम्बोधन पक्कै प्रिय लाग्नेछ । किनकि, विगतमा हामी एकअर्कालाई यसरी नै सम्बोधन गर्थ्यौं । प्रिय यार नेत्र ! अझ मैले तिमी पनि पो भनेँ  त । रिसाउँदैनौ नि ? हामी विद्यार्थी जीवनमा पनि `तिमी´ सम्बोधनमै रमाउँथ्यौं, […]

डाचाराज वाग्ले : भुईंमान्छेका प्रिय नेता

माघ २१ गते राति मेरो आँखा एक्कासी सर्लाहीका एक विद्यार्थी नेता श्रीकृष्ण उप्रेतीको स्टाटसमाथि परेपछि म थरर कापें । ‘ डाचाराज वाग्ले दाइका बारेमा सुनिएको अप्रिय समाचार असत्य भइदियोस्’ भन्ने उनको लेखाई देख्नसाथ म स्तब्ध भएँ । हिजोआज कसैको अस्वाभाविक र अप्रत्याशित निधन भयो भने एक्कासी मृत्यु लेख्न नसकेर शुरुमा यस्तै लेखिन्छ भन्ने अनुमान गर्न […]