Comments Add Comment

ब्लग

List Grid
महिलाहरु झोला बोकेर रकम बुझाउन जान सक्दैनन् !

चितवनमा रहेको कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालयमा प्राध्यापक डा. शारदा थपलियाले पढाउन थालेको २९ वर्ष पूरा भयो । उनी तत्कालीन कृषि तथा पशु विज्ञान अध्ययन संस्थानमा भेटेनरी विषय पढाउने गरी सेवा सुरु गरेकी थिइन् । २९ वर्षको दौरानमा पढाइका अलवा विश्वविद्यालयको प्रशासनिक अनुभव पनि बटुलिन् । होस्टेल वार्डेन, सहायक क्याम्पस प्रमुख, योजना निर्देशक, हुँदै गएको […]

समृद्धिको सोपानमा ओलीका सपना

एकजना विद्वानले भनेका छन्,– ‘सपना त्यो होइन, जुन निदाएको बेला देखिन्छ । सपना त त्यो हो, जसले निदाउन नै दिँदैन ।’ नेकपा अध्यक्ष केपी शर्मा ओली वि.सं.२०७२ असोज २४ गते पहिलो पटक नेपालको प्रधानमन्त्री बने । दोस्रोपटक ‘समृद्ध नेपालः सुखी नेपाली’को मूल नारा लिएर ०७४ साल फागुन ३ गतेदेखि उनले मुलुकको शक्तिशाली प्रधानमन्त्रीका रूपमा नेतृत्व […]

नेप्सेको लापरबाहीले मर्कामा परियो

म पुँजी बजारको दोस्रो बजारमा लगानी गरी कारोबार गर्ने सर्ट–टर्म इन्भेस्टर हुँ । दोस्रो बजारको कारोबारमा छोटो अवधिमा शेयरको मूल्यमा हुने उचारचढावको आधारमा कारोबार गरी आफ्नो नाफा निकालिन्छ । नाफा लिँदा मूल्य घट्ने क्रममा कम मूल्यमा शेयर खरिद गर्ने र मूल्य बढ्दा उच्च मूल्यमा शेयर बिक्री गरिन्छ । यस्तो कारोबारमा एक माइक्रोसेकेन्डको निर्णयले पनि आफ्नो […]

सिंहदरबारमा पञ्चभलादमीको शासन !

कोरोना महामारी, बाढी–पहिरो, हजारौंको संख्यामा विदेशमा रोजगारी गुमाएर फर्केका युवाको विचल्लीजस्ता जल्दाबल्दा समस्या सबैलाई थाती राखेर सत्तारूढ दल नेकपाका नेताहरूले महिनौंसम्म पार्टीको आन्तरिक कलहको नाटक मञ्चन गरे । उनीहरूको विवादलाई जतिसुकै वैचारिक आवरण पहिराउन खोजिए पनि मूल कुरा व्यक्तिगत स्वार्थ, पदीय बाँडफाँड र नेताहरूका महत्त्वाकांक्षा हुन भन्ने त जगजाहेर नै थियो । अन्ततः यो झगडा […]

केटाकेटीको खेलजस्तो नबनोस् डा. केसीको सत्याग्रह

सानो हुँदा घरमा अनेका माग राखेर मैले आमालाई निकै सताउँथेँ । आफ्नो माग पूरा नभएमा आमाले अह्राएको काम नगर्ने, नबोल्ने, भात नखाने गरेर घुक्र्याउँथें । मेरा कुनै माग पूरा हुन्थे, कुनै पूरा गर्न नसकिने हुन्थे । कुनै माग पूरा गर्न सकिने भए पनि विविध कारणले गर्दा आमाले त्यो पूरा गर्ने चासो देखाउनुहुँदैनथ्यो । मेरोमात्र हैन, […]

पूर्ण प्रेस स्वतन्त्रता र पत्रकारमाथिको कुटपिट

‘संविधान दिवसबारे बोल्दा प्रहरीले लखेटीलखेटी कुट्यो’ शुक्रबार साँझ अनलाइनखबरमा यो शिर्षकको समाचार पढेँ । नयाँ संविधान जारी भएको अवसरमा सर्वधारणको प्रतिक्रिया लिन खोज्दा, प्रतिक्रिया दिनेहरूलाई त प्रहरीले कुट्यो नै, साथसाथै प्रतिक्रिया लिने पत्रकारहरूप्रति पनि दुव्र्यवहार गर्‍यो भन्ने सूचना उक्त समाचारले दियो । यो समाचार पढेपछि मन खिन्न भयो । संविधान सभाबाट निर्मित वर्तमान संविधान जारी […]

संविधानले महिलालाई के दियो ?

नेपालमा महिलाका लागि संवैधानिक अधिकार स्थापित गर्ने पहिलो पाइलाको रूपमा नेपालको वैधानिक कानुन २००४ भएता पनि यसपछि विभिन्न समयमा जारी भएका संविधानहरूले महिला अधिकारको संरक्षण र प्रर्वद्धनमा ईंटा थप्दै आएको छ ।  त्यसयता नेपालले मानव अधिकार लगायतका अन्तराष्ट्रिय सन्धि-सम्झौताको अनुमोदन गरी पक्ष राष्ट्रको हैसियतमा आफ्ना प्रतिबद्धताहरू पूरा गर्ने क्रममा महिला अधिकारलाई स्थापित तथा संस्थागत गर्न […]

म निराश पुस्ताको प्रतिनिधि

मसँग निराश हुनुपर्ने थुप्रै कारण छन् । म ५० को दशकमा जन्मेको युवा हुँ र मजस्तै लाखौं अरू पनि (यहाँउप्रान्त ‘म’ हामी हुनेछ) । हामी जन्मिँदा देश माओवादी सशस्त्र संघर्षमा थियो । कथित परिवर्तनकारी र यथास्थितिवादीको चपेटामा हाम्रो बाल्यकाल बित्यो । निष्फिक्री भकुण्डो खेल्न पाउनुपर्ने स्कुलका मैदानमा बङ्कर खनिए । बाल्यकालमै हामीमध्ये कति आफ्नो थातथलोबाट […]

फ्रन्टलाइन हिरोहरू !

संसार अहिले एउटै रोगले थला परेको छ । हाम्रो जिन्दगीको यात्रामा एउटै व्यथाले संसार थचक्कै बसेको यो पहिलो पटक हो । ठूलाठूला योजना बुनेर सफलता हासिल गर्न बनाइएका दस्ताहरू दराजमै  थन्क्याएर संसारका ठूला उद्योगी, व्यापारी, आन्टरप्रानुअर,  धनाढ्य मन होस् या गरिबीको व्याकुलताले छटिपटएको मन,  सबै घरभित्रै थुनिएर बसेका छन् । शहर शान्त छ, स्थिर छ, […]

समाजका नाइकेहरु नै बलात्कारीको संरक्षक कहिलेसम्म ?

एकाबिहानै एउटा समाचारले मेरो मन भतभती पोल्यो। छ रेक्टर स्केलको भूकम्पले नहल्लिएको मेरो तन एक्कासी यो खबरले हल्लिन पुग्यो। खबर कुनै नौलो वा सुन्दै नसुनेको त होइन। तर पनि आजकल नारीको अस्मितामाथि धावा बोल्दै आएका समाजका नाइकेहरु देखेर नै उदेक लाग्यो। समाचार सप्तरीको थियो। न्याय नपाएपछि बलात्कृत किशोरीले आत्महत्या गरेको घटना थियो । सोमबार बिहान […]

भ्रमबाट जोगिऔं, डिप्रेसनको उपचार छ

कोरोना भाइरसको महामारीले निम्त्याएको यो अवस्थामा हामी जति जोखिम बढेको छ, त्यति नै सचेत बनेर अरू रोगको जोखिमबाट समेत जोगिनुपर्ने अवस्था छ । यो जटिल समयमा हामी शारीरिक र मानसिक रोगको समेत सम्भावित समस्याबाट जोगिनुपर्ने आवश्यकता छ । उच्च मनोबलसहित बाँचेको खण्डमा मात्रै हामीले कोरोनाको यो संकटलाई समाप्त गर्न सक्छौं । आज हामीहरू धेरैलाई नजानी […]

बन्दाबन्दीले बन्धक विद्यार्थीको भविष्यको निकास के ?

चीनको वुहानबाट सुरु भएको कोरोना (कोभिड–१९) भाइरस विश्वभर फैलिँदा विश्वका अधिकांश मुलुकमा आर्थिक, सामाजिक, सांस्कृतिक, शिक्षा र स्वास्थ्य जस्ता क्षेत्रमा जटिल परिस्थिति सिर्जना हुँदै गइरहेको छ । यसबाट विश्व आर्थिक मन्दीको चपेटामा जाने सम्भावना नजिकिदै गरेका संकेतहरु हाम्रा सामु देखिइरहेका छन् । उद्योगी ब्यबसायी, कर्मचारी, शिक्षकसँगै सबैजसो पेशाकर्मीसहित विश्वविद्यालय र विद्यालय तहका विद्यार्थीको भविष्य समेत […]

आफ्नै जीवनकालमा यस्तो सरकार हेर्ने रहर छ

जिम्मेवारीयुक्त अधिकार र संरक्षण प्राप्तिको गहन विषयसँग अभिभावकको गहिरो सम्बन्ध रहेको हुन्छ । आफ्ना परिवारलाई ध्यानमा राखि हरेक क्षण अभिभावकले निर्वाह गरेको असल र सफल भूमिकाको अवस्थालाई अभिभावकत्व भनिन्छ । अभिभावकबाट खोजिएको अभिभावककै भूमिका हाम्रो देश, समाजमा अझै देख्न पाइएका छैनन् जनताले । चोरले अरुलाई चोरै देख्छ, आफुजस्तै चोरको संगत गर्न खोज्छ, सज्जनले अरुलाई सज्जनै […]

बाल दिवसको कथा व्यथा

वि.सं. २०२१ सालको भदौ ४ गतेदेखि मनाउन सुरु गरिएको राष्ट्रिय बाल दिवस २०६३ सालमा आएर भदौ २९ गते मनाउन सुरु गरियो । इतिहासलाई फर्केर हेर्दा नेपालमा बाल दिवश रत्नराज्य लक्ष्मीदेवी शाहले भारत भ्रमण गर्ने क्रममा भारतमा महात्मा गान्धीको जन्मदिनमा बाल दिवस मनाउने गरेको र भारतका प्रभावशाली नेताद्वारा समाजसेवामा सक्रियताका साथ लागेको देख्नुभयो । भारतबाट फर्केपछि […]

अहो, अङ्ग्रेजी मोह !

त्यो भनेको के हो ? त्यसलाई ईंग्लिसमा के भन्छन् ? आफ्नो नेपाली साहै्र ‘वीक’ छ । नेपाली फिल्म हलमा गएर हेरेकै छैन । नेपाली हिरो–हिरोइन त कोही चिन्दिनँ’ आजकालका युवा–युवतीको मुखबाट यस्ता कुराहरु हामी निकै सुन्छौ । नेपाली भनेको तुच्छ भाषा हो भन्ने भाव आउँछ यसमा । अंग्रेजी भाषाको मोहले युवापुस्तलाई छपक्कै छोपेको छ । […]

काठमाडौंमै छाउपडी !

हाल त कोरानाको कहरले हामी घरकै चौघेराभित्र कैदी भएका छौं । कतै नहिँडेपछि घटनाक्रम नदेख्नु र नभोग्नु स्वाभाविकै हो । तर, लकडाउनअघिकै कुरा यहाँ सेयर गर्न गइरहेकी छु । कामविशेषले एकजना चिनजानकी दिदीकहाँ गएकी थिएँ । उहाँ आफ्नै घरको एउटा कोठा धमाधम खाली गरिरहनुभएको थियो । मलाई लाग्यो, भाडा लगाउनलाई होला । सोधें, दिदी कोठाभाडा […]

सोह्रश्राद्ध र मेरा बा !

अहिले सोह्रश्राद्ध चलिरहेछ । हरेक वर्ष आश्विन कृष्णपक्षमा सोह्रश्राद्ध हुन्छ । दसैँअगाडिका १६ दिन चल्ने पितृपक्ष निरन्तरतामा बिते यसअगि । तर, यस पटक सोह्रश्राद्धको सुरुआतीसँगै बाको सम्झनाका छालहरुले हुत्याइरहेँ । अभावको चरित्र नै पीडा हो । बाको अभावले सधैँ दुखी बनाउँछ । तर, जब पुण्यतिथि नजिकिन्छ, सम्झनाले दिने दुःख र अभावले दिने पीडाको मूल्य चर्को […]

अयोध्या प्रसङ्ग : माडीवासीका लागि अवसर र चुनाैती

भगवान रामको जन्म माडीको अयोध्यापुरी क्षेत्रमा भएको हुन सक्ने अभिव्यक्ति प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले दिएपछि त्यसका बारेमा देशैभर र छिमेकी देशमा पनि विभिन्न बहसहरु भए । माडीमा पनि विभिन्न बहसहरु चले । यथार्थमा भन्नुपर्दा यो विषयले माडीमा अवसर र चुनाैती एकै साथ हाम्रा सामु खडा गरेको छ । अवसर र चुनाैतीको सामना गर्दै अगाडि बढ्नु […]

चुनौती र अवसरको सगरमाथा

विश्व अहिले नोबल कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को महामारीसँग लडिरहेको छ । सायदै संसारको कुनै पनि देश यो महामारीको असरबाट बचेका छन् । संसारभरका चिकित्सा क्षेत्रका बैज्ञानिकहरु यो महामारीबाट मानिसलाई कसरी बचाउने भनेर अनुसन्धानमा केन्द्रित भएका छन् । महामारीको छ महिना बितिसक्दा पनि उचित उपचार पद्दति नभेटिएकाले कतै मानव अस्तित्व नै संकटमा त पर्दैन भन्ने प्रश्न […]

भर्चुअल श्राद्ध गर्न मिल्ने शास्त्रका वैकल्पिक प्रमाणहरू

पछिल्लो समय विभिन्न माध्यमबाट सोह्रश्राद्धको महिमा, यो कर्म गर्नुको औचित्य, यसका वैकल्पिक पक्षहरू र नगरेमा गर्नुपर्ने प्रायश्चित्तादिको शास्त्रीय विधानहरूका बारेमा भिडियो, अडियो, विभिन्न अनलाइन तथा सञ्जालका माध्यमबाट हामी सबैले थाहा पाइरहेका छौं । सनातन धर्म र संस्कारलाई जोगाउनुपर्छ भनेर अहोरात्र खट्नुहुने विभिन्न व्यक्तिहरूले जनस्तरमा उठेका प्रश्नहरूको यथोचित शास्त्रीय विवेचन गरी के गर्न हुने र के […]

हेलेन, इब्रु र हाम्रा जोखिमका पाइला

सामाजिक दलाल पुँजीवादी सरकारले नेपाललाई फाँसीवादी दिशामा धकेलेको छ भन्ने कुरा अब ‘कम्युनिष्ट आरोप’ मात्रै रहेन । संविधान, कानुन, सामूहिक निर्णय, पार्टी बैठक, प्रतिपक्ष सबै लत्याएर, आफ्नै पार्टी र प्रतिपक्ष फुटाएर र चोरबाटोबाट कानुन ल्याएर, लोकतन्त्र र विधि कुल्चेर फासीवादको अभ्यास भइरहेको छ । बन्धु चन्द होस् या धीरेन्द्रा उपाध्याय उसले अपहरण गर्छ र कैद […]